प्राधिकरणको बर्ष दिनः कछुवा गतिमा पुनर्निर्माण

काठमाण्डौं, १० पुस । ०७२ बैशाख १२ गतेको विनाशकारी भूकम्पले ध्वस्त पूनसंरचना निर्माणको लागि गठन गरिएको राष्ट्रिय पुनर्निर्माण प्राधिकरण एक बर्ष पुगेको छ । एक बर्ष पुरा हुँदासमेत पूनर्निर्माणले गति लिन सकेको छैन् । भूकम्पबाट प्रभावित १४ जिल्लामा ६ लाख २६ हजार ३६ घरधुरी रहेका छन् । बर्ष दिन बितिसक्दा पनि हालसम्म भूकम्पले प्रभावित १४ जिल्लामा ४१ हजार ३ सय ११ घर निर्माण गरिसकेका छन् । त्यस्तै १७ हजार १ सय घर निर्माण भईरहेको पुनर्निर्माण प्राधिकरणले जनाएको छ । प्राधिकरणका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत सुशील ज्ञवालीले पुनर्निर्माणले गति लिन नसक्नुमा राजनीतिक संक्रमणका कारण देखाउँछन् । राजनीतिक दोष देखाउँदै ज्ञवली पन्छिन खाजेका छन् । आइतवार भूकम्पले क्षति र्पुयाएका संरचनाको पुनर्निर्माण र पीडितहरुको पुनर्वास गराउने जिम्मेवारीसहित प्राधिकरण गठन भएको एक वर्ष पुगेको अवसरमा आयोजित कार्यक्रममा ज्ञवालीले राजनीतिक संक्रमणले अपेक्षाअनुसार पुनर्निर्माणको काम गर्न नसकिएको बताएका छन् । प्राधिकरणका अनुसार भूकम्पपछि जोखिममा रहेका थुप्रै बस्तीहरु रहेका छन् । त्यसमध्ये अति जोखिममा ३ सय ५८ बस्ती रहेका छन् । ति बस्ती सार्नका लागि १४ वटा टोली बनाएर खटाएको अधिकृत ज्ञवलीले बताए । कतिपय जिल्लामा अनुदान सम्झौता सकिएको छ भने कतिपय जिल्लामा अन्तिम अबस्थामा पुगेको छ । अहिले उपत्यकामा भूकम्प पीडितहरुसँग अनुदान सम्झौता र पहिलो किस्ताको रकम वितरणको काम धमाधम भईरहेको छ । यहाँ जग्गाको समस्या भएकाले काममा ढिला भएको ज्ञवाली स्वीर्काछन् । त्यस्तै भूकम्पले अति प्रभावित कतिपय जिल्लाका कतिपय पीडितहरुले पहिलो किस्ता बापतको रकम अझैं पनि पाउन सकेका छैनन् । प्रथम हुने आशा प्रभावित जिल्लाका प्राधिकरण प्रतिनिधिले सबै पीडितले पहिलो किस्ता पाएको रिपोर्ट प्राधिकरणको केन्द्रिय कार्यालयमा पठाइसकेका छन् । पीडितलाई यस्ता छन् खुशीका खबर दोस्रो किस्ताको डेढ लाख रुपैयाँ पीडितलाई वितरण गर्ने निर्णयका लागि मन्त्रिपरिषद बैठकमा प्रस्ताव पठाइएको प्राधिकरणले जनाएको छ । त्यस्तै भूकम्पले केहि क्षति भएको घर मर्मत गरेपनि भत्काएर अर्को नया बनाउँछु भनेपनि पीडितहरुले पाउने भएका छन् । पीडितले तीन लाख रुपैयाँ लिने गरी सरकारसँग सम्झौता गरिसकेको छ भनेपनि रेट्रोफिटिङ गर्छु भन्यो भने एक लाख रुपैया पाउनेछन् । उनीहरुले उक्त एक लाख रुपैयाँ पहिलो किस्तामा ५० हजार र दोस्रो किस्तामा ५० हजार गरी दुई किस्तामा पाउने प्राधिकरणको भनाई छ । यदि पीडितहरुले मर्मतको लागि सम्झौता गरेको भएपनि भत्काएर नयाँ बनाउँन पाउने भएका छन् । नयाँ बनाउँदा पीडितले अन्य पीडित सरह सुविधा पाउनेछन् ।