सुकेका मूलमा फेरि पानी !

काठमाडौं, गत वैशाख १२ गते गएको विनाशकारी भूकम्पसँगै काठमाडौं दक्षिणभेगमा दुई दशकदेखि सुकेका पानीका मूलबाट पूर्ववत् अवस्थामा पानी आउन थालेको छ । भूकम्पपछि सञ्चालनमा आएका मूलमा पनि पानीको बहाब बढेको छ । सुरुका दिनमा धेरै धमिलो पानी आउने गरेका ती स्थानमा पछिल्ला दिनमा पानी सफा हुँदै जान थालेको छ । विगत केही वर्षयता पानीको बहाब निकै कम हुँदै गएको फर्पिङ्को शेषनारायणमा भूकम्पपश्चात् पानीको बहाब बढेको छ भने चाल्नाखेलमा २०५०/५१ सालदेखि सुकेका रैला, मूलपानी, खहरेलगायतका स्थानका मूलमा पानी पलाएको छ । स्थानीयवासी एवम् चम्पादेवी क्षेत्र सुधार तथा व्यवस्थापन संस्थाका अध्यक्ष जनक तामाङका अनुसार सुकिसकेका पुराना पानीका मुहानमा भूकम्पसँगै पानी आउन थालेको छ भने आसपासका अन्य पानीका स्रोतमा पनि पानीको बहाब बढेको छ । फर्पिङ्स्थित शेषनारायणमा रहेका दुई मूलमध्ये एउटा मूलमा लगभग १२ वर्षयता सुकेको मूल १२ गतेको भूकम्पपछि पूर्ववत्रुपमा सञ्चालनमा आएको छ । स्थानीयवासीका अनुसार उक्त दिन भूकम्पसँगै माटो मिसिएको लेदोयुक्त पानीले यस अघि सुकेको शेषनारायण कुण्डपूर्ण रुपमा भरिएको थियो । उक्त दिनपछि क्रमशः पानी सफा हुँदै गएकामा २९ गतेको भूकम्पका कारण केही दिनयता अझै धमिलो पानी आइरहेको छ । स्थानीय समाजसेवी शशी शर्मा अर्यालका अनुसार दक्षिणभेगस्थित डल्लुको नौमुल, सेतीदेवीस्थित सातमूलमा भूकम्पपछि पानीको बहाब निकै बढेको छ । भूकम्पपछि पानीका प्राचीन मुहानमा पानी आउन थालेका कारण अचम्मित बनेका चाल्नाखेलवासीलाई पछिल्ला दिनमा छ्वाङ्डाँडाबाट लगातार ढुङ्गा खस्न थालेपछि भने थप चिन्तित बनाएको छ । ‘डाँडा तल रहेको ठूलो बस्तीमा ढुङ्गा खस्न थालेपछि रातदिन ठूलै पहिरो आउँछ कि भन्ने चिन्ताले त्रसित बनाएको छ । सयौँ घरहरु डाँडाको सिधैँ तल रहेका कारण वर्षात् अगावै जोखिम कम गराउने उपाय निकाल्नुपर्छ’– तामाङले भन्छन् ।