सभामुख आफैसँग राख्न ओलीका ३ रणनीतिमाथि प्रचण्डको ३ काउण्टर

काठमाडौं । सत्तारुढ घटक नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा)ले रिक्त रहेको सभामुखबारे निर्णय गर्न नसक्दा संसद बैठक १ महिनादेखि अवरुद्ध बनेको छ ।

नयाँ सभामुख सत्तारुढ घटकभित्र साविक माओवादी वा एमालेबाट भन्ने विवादका कारण चयन प्रक्रिया लम्बिएको हो ।

साविकका दुवै पक्षले सभामुख आफैसँग राख्न चाहेपछि लम्बिएको प्रक्रियामा उपसभामुख शिवमाया तुम्हाम्फेमार्फत अहिले राष्ट्रपति विद्यादेवि भण्डारीको पनि यो समस्यामा इन्ट्री भएको बताइन्छ ।

पार्टी एकता अघि भएको कार्यविभाजन अन्तर्गत प्रधानमन्त्री एमालेलाई र सभामुख माओवादीलाई परेको थियो । सभामुख कृष्णबहादुर महरालाई यौन दुव्र्यवहारको आरोप लागेपछि रिक्त रहन आएको सभामुखमा ओलीले साविक माओवादीलाई दिन नखोजेपछि समस्या बल्झिएको हो ।

ओलीका ३ रणनीति
तात्कालिन सभामुख कृष्णबहादुर महराले हाल चर्चामा रहेको अमेरिकी योजना एमसिसि संसदमा प्रस्ताव लैजान नमानेपछि क्रुद बनेको ओली अहिले आफुले भनेको मान्ने सभामुख मार्फत एमसिसि पारित गराउने योजनामा देखिन्छन् । अर्का अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डले इण्डो पेसेफिकभित्र एमसिसि हो भने मान्न नसकिने बताईरहेका बेला ओलीले एमसिसि पारित नहोला भन्ने त्रासले काम गरेको देखिन्छ ।

खासगरी ओलीका ३ राणनीति छन् –अर्का अध्यक्ष प्रचण्डलाई फकाउने र सभामुख सुभास नेम्वाङ्लाई बनाउने, नमाने उपसभामुख शिवमाया तुम्हाम्फेलाई अघि बढाउने र त्यो पनि नभए एमसिसि पारित गराउने शर्तमा पूर्व माओवादी पक्षलाई सभामुख दिने ।

यसअघि नेकपाभित्र के पनि चर्चा थियो भने उपसभामुखको राजीनामा आएपछि एकलौटी रुपमा नेम्वाङ्लाई उम्मेदवार उठाउने तयारीमा ओली थिए। यस्तो अवस्थामा माओवादीहरु चुप लाग्दै समर्थन गर्छन् या अर्को उम्मेदवार उठाउँछन् भन्ने आँकलनमा बालुवाटार थियो। अर्को उम्मेदवार उठाउँदा पार्टी फुटतिर जानसक्ने विश्लेषण भएपछि ओली हच्किएको नेकपा स्रोत बताउँछ ।

प्रचण्डका ३ काउण्टर
ओलीका माथि उल्लेखित रणनीतिबारे जानकार प्रचण्डले दुई काउण्टर रणनीति तयार गरे । उनले एकता अघि बाँडफाँड भएको प्रधानमन्त्री र सभामुख पदको स्मरण गराए र सभामुख छाड्न परे प्रधानमन्त्री आफुलाई चाहिने बताए । जसको उत्तर ओलीसँग थिएन । यसो गर्न नसकिने भए शक्ति पृथकिरण र सन्तुलनका हिसाबले पनि सभामुख छोड्न नसकिने अडानमा दृड भए ।

अरु अवस्थामा जस्तै उदार प्रचण्डलाई गलाउन सकिने बुझाईमा रहेका ओली त्यतिबेला झस्किए जतिबेला प्रचण्डले प्रधानमन्त्री आफुलाई दिन भने ।

सभामुख र उपसभामुख सत्ता र प्रतिपक्षबाट हुनुपर्ने कानुनी व्यावस्थाकाबिच उपसभामुख तुम्हाम्फेले राजीनामा नदिई सभामुख नेकपाले प्राप्त गर्दैन । पहिलो रणनीतिमा सफल नभएका ओलीले अहिले दोस्रो रणनीति अपनाएका छन् तुम्हाम्फेलाई राजीनामा दिन्न भन्न लगाउने र अड्काउने । तुम्हाम्फेको पछाडी राष्ट्रपति विद्यादेवि भण्डारी देखाइएपनि ओलीसँगको सल्लाहामै तुम्हाम्फेले पार्टीले भनेको नमान्ने बताईरहेकी छिन् । यो खासमा प्रचण्डलाई ओलीको काउण्टर हो । पार्टीको सचिवालय बैठकबाट राजीनामा दिन निर्णय गरेका प्रचण्ड यसपटक गल्ने मनस्थितिमा छैनन् । बरु ओलीले पहिलेजस्तै हठ देखाईरहे नेकपा फुटतिर उन्मुख हुनसक्छ । किनभने शक्ति शन्तुलन र एकताअघिको जिम्मेवारी फाँडफाँडको तर्कमा प्रचण्ड बलिया र नैतिकवान देखिए ।