यी स्मार्ट तरिकाले थाहा पाउनुस् आफ्नो आहारमा मिसावट त छैन

खानेकुरामा मिसावट स्वास्थ्यको लागि हानिकारक हुने गर्दछ । त्यसकारण यसबाट सावधान रहन जरुरी छ । तर, जानकारीको अभावमा हामी यसको पहिचान गर्न सक्दैनौं । आज हामी तपाईंलाई यस्तो तरिका बारे बताउँदैछौं जसलाई अपनाउँदा तपाईं आफ्नो घरमा बसेर नै यी मिसावट चिजको पहिचान सजिलै गर्न सक्नुहुन्छ । १. मिसावट आहारको पहिचानः आजकाल खानेकुरामा मिसावट निकै आम कुरा हो । एक सर्वेको रिपोर्टका अनुसार, नेपालमा खोलिएका जति खानेकुरा बिक्रि हुन्छन् तीमध्ये लगभग ६४ प्रतिशत खानामा मिसावट हुने गर्दछ । दुध, पनिर, चिया र तेलदेखि मसालामा मिसावट हुने गर्दछ । यो मिसावट स्वास्थ्यको लागि निकै हानिकारक हुनसक्छ । त्यसकारण यसबाट सावधान रहन निकै आवश्यक छ । तर जानकारीको अभावमा हामी यसको पहिचान गर्न सक्दैनौं । आज हामी तपाईंलाई यहि तरिका बारे जानकारी दिँदैछौं । २. चियाः बिहानको समय चियाको चुस्की लिन कसलाई मनपर्दैन र ? तर के तपाईंलाई थाहा छ, जुन चिया तपाईं पिउनुहुन्छ त्यो सिधै इलामको खेतबाट आउँदैन । त्यसकारण चियाको मिसावटको जाँच गर्नु निकै जरुरी हुन्छ । चियापत्ती चिसो पानीमा हाल्दा यदि पानी खैरो रङमा परिवर्तन भयो भने थाहा पाउनुस् तपाईंको चियापत्तिमा मिसावट छ । ३. फ्रोजन मटरः हामी आफ्नो फ्रिजमा धेरैजसो फ्रोजन मटरको प्याकेट स्टक राख्दछौं । तर के तपाईंलाई थाहा छ, कुनै प्याकेटमा मेलाकाइट ग्रीन नामक डाई तत्व पाइने गर्दछ जसमा पेटसम्बन्धी गम्भीर रोग (अल्सर, ट्यूमर आदि) हुने खतरा रहन्छ । फ्रोजन मटरमा पाइने मिसावट जाँच गर्नका लागि मटरको एउटा दानालाई पानीमा राखेर आधा घण्टाको लागि छोडिदिनुस् । यदि पानी रंगीन हुन्छ भने त्यसमा मिसावट भएको बुझ्नुहोस् । ४. दालचीनीः मसालाको रुपमा प्रयोग गरिने दालचीनीमा पनि मिसावट हुने कुरा तपाईंमध्ये धेरैलाई थाहा नहोला । हो, दालचीनीमा अम्बाको बोक्रा मिसाइएको हुन्छ  यदि तपाईं दालचीनीमा मिसावटको परिक्षण गर्न चाहनुहुन्छ भने यसलाई हातमा रगडेर हेर्नुहोस्, यदि यो शुद्ध हो भने तपाईंको हातमा रङ आउनेछ । ५. पिनेको बेसारः खानामा बेसारको प्रयोग लगभग हामी सबै गर्छौं । तर बेसारलाई धेरै चम्किलो र राम्रो क्वालिटीको देखाउनको लागि यसमा लेड क्रोमेट मिसाउने गरिन्छ । यसले क्यान्सर, शरिरभित्र विष बन्नु, हृदय विकार र छालासम्बन्धी रोग हुनसक्छ । यसमा मिसावटको जाँच गर्नको लागि बेसारको धुलोमा पाँच थोपा हाइड्रोक्लोरिक एसिड एचसीएल र पाँच थोपा पानी हालेर गर्न सक्नुहुन्छ । यदि बेसारमा गुलाबी रङ देखियो भने बेसार मिसावटी भएको भन्ने बुझ्नुहोस् । ६. स्याउः भनिन्छ, दिनमा एउटा स्याउ खाँदा तपाईं डाक्टरबाट टाढा रहनुहुन्छ । तर पालिस गरिएको स्याउ खाँदा यस्तो सम्भव हुँदैन । तर मैनले पालिस गरिरे ताजा देखाउने स्याउ तपाईंको स्वास्थ्यको लागि हानीकारक हुनसक्छ । स्याउमा मिसावट भएको छ छैन भन्ने थाहा पाउन निकै सजिलो छ । यसका लागि मात्र एउटा ब्लेड  लिनुहोस् र हल्का हल्का बाहिरी भाग खुर्कनुहोस्  । यदि त्यसमा सेतो पदार्थ निस्किए त्यो मैन भएको बुझ्नुहोस् । ७. कालो मरिचः कालो मरिचमा पनि मिनरल ओइलको मिसावट हुने गर्दछ । कालो मरिचमा मिसावट भए नभएको सजिलै थाहा पाउन सकिन्छ किनभने मिसावट गरिएको मरिचको दानामा निकै चमक हुने गर्दछ र यसमा मट्टितेलजस्तो गन्ध आउने गर्दछ । ८. जीराः जीरा दैनिक आहारमा प्रयोग हुने महत्वपूर्ण हिस्सा हो । तर यसलाई चारकोल डस्टले रंगाइएको हुन्छ । जिरामा मिसावटको जाँचको लागि थोरै जिरा लिनुहोस् र त्यसलाई राम्रोसँग माँड्नुहोस् । यदि जीरा कालो भएमा यो मिसावटको संकेत हो । ९. रातो खुर्सानीः खानामा पिरो स्वाद दिने रातो खुर्सानी पाउडरमा ईंट्टाको पाउडर प्रयोग गरिएको हुन्छ । यसमा मिसावटको जाँच गर्नको लागि पानीमा रातो खुर्सानी पाउडर हाल्नुहोस् । यदि पाउडर पानीमा तैरियो भने त्यसमा कुनै प्रकारको मिसावट नभएको बुझ्नुहोस्  यदि ईंट्टाको पाउडर पानीमा डुब्यो भने थाहा पाउनुस्, यसमा मिसावट छ । १०. दूधः दूध बेच्ने मानिसले दूधमा पानी मात्र मिसाएर तपाईंलाई मुर्ख बनाउँदैनन्, उनीहरुले यसमा डिटर्जेन्ट र सिन्थेटिक मिल्क पनि मिसाउने गर्दछन् । दुधमा मिसावट थाहा पाउनको लागि १० मिलिलिटर दूधमा त्यतिमात्रामा नै पानी हाल्नुहोस् । यदि फिँज निस्कियो भने त्यसमा डिटर्जेन्ट हुनसक्छ । सिन्थेटिक दूध पत्ता लगाउनको लागि दूधलाई उमाल्नुहोस् । यदि तातो गर्दा पहेंलो रङ अथवा औंलाको बिचमा लिएर रगड्दा साबुनजस्तो महसुस भए त्यसमा सिन्थेटिक दुध हुनसक्छ ।