३० वर्षपछि महिलाले दिनमा कति पानी पिउनुपर्छ ?

काठमाडौं । ३० वर्षपछि महिलाको शरीरमा हार्मोन, मेटाबोलिज्म र समग्र स्वास्थ्यमा प्राकृतिक परिवर्तन हुन थाल्छ। यही कारण पर्याप्त पानी पिउनु स्वस्थ जीवनशैलीको महत्वपूर्ण हिस्सा मानिन्छ। पानीले शरीरलाई हाइड्रेट राख्नुका साथै छाला, पाचन प्रणाली, मिर्गौला र शरीरको तापक्रम सन्तुलित राख्न पनि मद्दत गर्छ।

दिनमा कति पानी आवश्यक हुन्छ ?

स्वस्थ वयस्क महिलाले दैनिक करिब २.७ लिटर (झन्डै ११–१२ गिलास) तरल पदार्थ लिनु उपयुक्त मानिन्छ। यसमा सादा पानीका साथै दूध, सुप, फलफूल र तरकारीबाट प्राप्त हुने तरल पदार्थ पनि समावेश हुन्छ।

यी अवस्थामा बढी पानी पिउनुपर्छ
गर्मी वा आर्द्र मौसममा
नियमित व्यायाम वा जिम गर्दा
ज्वरो, वान्ता वा पखाला लागेको बेला
गर्भावस्था र स्तनपान गराइरहेको समयमा
लामो समय घाममा बस्नुपर्दा
पर्याप्त पानी पिउँदा हुने फाइदा
शरीरलाई हाइड्रेट राख्छ।
पाचन प्रणालीलाई स्वस्थ राख्न मद्दत गर्छ।
छालाको नमी र चमक कायम राख्छ।
कब्जियतको जोखिम घटाउँछ।
शरीरको तापक्रम सन्तुलित राख्न सहयोग गर्छ।
मिर्गौलाको कार्यक्षमता सुधार्न मद्दत गर्छ।
थकान र कमजोरी कम महसुस हुन्छ।
शरीरमा पानीको कमी हुँदा देखिने संकेत
बारम्बार तिर्खा लाग्नु
गाढा पहेँलो रङको पिसाब आउनु
मुख सुक्नु
टाउको दुख्नु
रिँगटा लाग्नु
अत्यधिक थकान हुनु
कब्जियत हुनु
धेरै पानी पिउनु पनि हानिकारक हुन सक्छ

छोटो समयमा अत्यधिक पानी पिउँदा शरीरमा सोडियमको मात्रा असामान्य रूपमा घट्ने (हाइपोनेट्रेमिया) जोखिम हुन्छ, जसले गम्भीर स्वास्थ्य समस्या निम्त्याउन सक्छ। त्यसैले शरीरको आवश्यकता अनुसार सन्तुलित मात्रामा पानी पिउनु उचित हुन्छ।

पर्याप्त पानी पिउने सरल उपाय
बिहान उठ्नेबित्तिकै एक गिलास पानी पिउने बानी बसाल्नुहोस्।
दिनभर नियमित अन्तरालमा थोरै–थोरै पानी पिउनुहोस्।
बाहिर जाँदा सधैं पानीको बोतल साथमा राख्नुहोस्।
खानामा पानीयुक्त फलफूल र हरियो तरकारी समावेश गर्नुहोस्।
तिर्खा लागेपछि मात्र होइन, नियमित रूपमा पानी पिउने बानी विकास गर्नुहोस्।