जापानमा सांसदको जुहारी : मर्यादाभन्दा माथि पुग्यो राजनीतिक कटाक्ष

काठमाडौं । जापान भ्रमणमा रहेका राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (राप्रपा) का संसदीय दलका नेता ज्ञानेन्द्र शाही र राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का सांसद खगेन्द्र सुनारबीचको सार्वजनिक आरोप–प्रत्यारोपले राजनीतिक वृत्तमा नयाँ बहस जन्माएको छ। नेपाली समुदायको कार्यक्रममा सुरु भएको कटाक्ष सामाजिक सञ्जालसम्म फैलिँदा दुवै सांसदको अभिव्यक्तिमाथि प्रश्न उठेको हो।

टोकियोमा आयोजित नेपाली समुदायको कार्यक्रममा सहभागी भएका दुवै सांसदले मन्तव्यकै क्रममा एकअर्कालाई लक्षित गर्दै टिप्पणी गरेका थिए। त्यसपछि ज्ञानेन्द्र शाहीले फेसबुक लाइभमार्फत आफ्ना आलोचक र रास्वपा समर्थकलाई लक्षित गर्दै कडा र विवादास्पद अभिव्यक्ति दिए। उनले आफूविरुद्ध भ्रम फैलाइएको दाबी गर्दै विभिन्न आरोप लगाए भने प्रत्यक्ष सामना गर्न चुनौतीसमेत दिए।

लाइभमा प्रयोग गरिएका केही शब्द र शैली सामाजिक सञ्जालमा व्यापक आलोचनाको विषय बने। धेरैले सार्वजनिक पदमा रहेका व्यक्तिले प्रयोग गर्न नहुने भाषा प्रयोग गरेको भन्दै उनको आलोचना गरेका छन्। विवाद बढेपछि शाहीले व्यंग्यात्मक शैलीमा अर्को सामाजिक सञ्जाल पोस्ट गर्दै आफूले बोलेका कुरा ‘रक्सी खाएको’ भनेर गरिएको टिप्पणीको जवाफ दिने प्रयास गरेका थिए।

यता रास्वपाका सांसद खगेन्द्र सुनार पनि विवादबाट टाढा रहेनन्। उनले सामाजिक सञ्जालमार्फत ज्ञानेन्द्र शाहीलाई कटाक्ष गर्दै व्यंग्यात्मक टिप्पणी गरे। उनको अभिव्यक्तिलाई पनि राजनीतिक मर्यादाभन्दा बाहिर गएको भन्दै आलोचना भइरहेको छ।

यसैबीच जापानस्थित रास्वपाको प्रवास नेपाली सम्पर्क विभागले विज्ञप्ति जारी गर्दै ज्ञानेन्द्र शाहीको अभिव्यक्तिप्रति गम्भीर आपत्ति जनाएको छ। विभागले सार्वजनिक पदमा रहेका व्यक्तिबाट आएको यस्तो अभिव्यक्ति लोकतान्त्रिक मूल्य, राजनीतिक संस्कार र सार्वजनिक मर्यादाअनुकूल नभएको उल्लेख गर्दै आत्मसमीक्षा र सार्वजनिक क्षमायाचनाको माग गरेको छ। उचित सम्बोधन नभए कानुनी तथा लोकतान्त्रिक प्रक्रियाअनुसार अगाडि बढ्ने चेतावनीसमेत दिइएको छ।

राजनीतिक विश्लेषक तथा पूर्वसचिव सोमबहादुर थापाले सांसदको बोली र व्यवहारले संसद् र लोकतन्त्रको प्रतिष्ठा झल्काउने भएकाले सार्वजनिक अभिव्यक्तिमा उच्च संयम आवश्यक पर्ने बताएका छन्। उनका अनुसार राजनीतिक दलहरूले आफ्ना जनप्रतिनिधिका लागि स्पष्ट आचारसंहिता बनाएर कडाइका साथ कार्यान्वयन गर्नुपर्ने आवश्यकता देखिएको छ।

थापाका अनुसार विदेश भ्रमणमा रहेका सांसदले व्यक्तिगत विचारभन्दा पनि राष्ट्रको छवि प्रतिनिधित्व गर्ने भएकाले उनीहरूको बोली, व्यवहार र प्रस्तुति अझ जिम्मेवार हुनुपर्छ। संसद् र सार्वजनिक जीवनको गरिमालाई कायम राख्न राजनीतिक दल, सभामुख र सम्बन्धित निकाय सबैले जनप्रतिनिधिको आचरणप्रति गम्भीर हुनुपर्ने उनको सुझाव छ।

जापानमा भएको यो घटनाले फेरि एकपटक जनप्रतिनिधिको अभिव्यक्ति, राजनीतिक संस्कार र सार्वजनिक जिम्मेवारीबारे बहसलाई सतहमा ल्याएको छ। विपक्षीमाथि आलोचना गर्नु लोकतान्त्रिक अधिकार भए पनि त्यसका लागि मर्यादित भाषा र जिम्मेवार शैली अपनाउनुपर्ने आवाज बलियो बन्दै गएको छ।