दार्जिलिङमा किन चर्किदैँछ आन्दोलन ?

दार्जिलिङ, ५ असार । यो इस्वी सम्वत् २०१७ सालको जुन महिना हो । कञ्चनजंघाको चुचुरोमा सधैंजस्तै घाम निस्किरहेकै छ। तर त्यसलाई क्यामेरामा कैद गर्नेहरु मानिसहरु भने छैनन् । पूरा उत्तर भारत चर्को गर्मीको मारमा छ । यता, दार्जिलिङमा मानिसहरु स्वेटर र ज्याकेट लगाइरहेका छन् । यो मौसममा देशका विभिन्न भागबाट गर्मी छल्न यहाँ मानिसहरु आउँथे । उत्तरबंगालको पहाडी इलाकाको अर्थव्यवस्थाको मुख्य आधार नै पर्यटन हो । तैपनि दार्जिलिङमा मानिसहरु आ(आफ्नो दोकान बन्द गरेर बसेका छन् । उनीहरु सडकमा छन् । उनीहरु आन्दोलन गरिरहेका छन् र ुवी वान्ट गोर्खाल्याण्डु अर्थात् छुट्टै गोर्खाल्याण्ड राज्यको माग गरिरहेका छन् । यो क्रममा भएका हिंसामा केही मानिसको ज्यान गइसकेको छ । केही घाइते भएका छन् । प्रहरीले केहीलाई गिरफ्तार गरेको छ । तैपनि मानिसहरु मानिरहेका छैनन् । उनीहरुको आन्दोलन दिनहुँ कडा हुँदै गइरहेको छ । उनीहरुले काम गर्न पाइरहेका छैनन् तैपनि उनीहरुलाई केही चिन्ता छैन् । उनीहरु खुशी नै छनन् । प्रसिद्ध स्तम्भकार एवम् गोर्खा जनमुक्ति मोर्चाका सल्लाहकार स्वराज थापा यो अस्मिताको लडाइँ भएको बताउँछन् । मानिसहरु आफ्नो पेटको चिन्ता नगरी आन्दोलनमा सहभागी भइरहेका छन् । थापाले भने ‘यो कुनै एक पार्टीको नेताको लडाइँ होइन् । यो दार्जिलिङ, कालिम्पोङ र कर्सियांग इलाकामा पहाडमा बस्ने लाखौं मानिसहरुको लडाइँ हो । हामी आफ्नो अस्मिता रक्षाका लागि गोर्खाल्याण्ड चाहन्छौं । उनी भन्छन् हाम्रो यो माग १०० वर्षभन्दा बढी पुरानो हो । तर यसपटक पहाडमा मानिसहरु अन्तिम लडाइँ लड्दैछन् । यो लडाइँ गोर्खाल्याण्ड नलिइकन अन्त्य हुनेछैन् । वी वान्ट गोर्खाल्याण्ड, गोर्खाल्याण्ड–गोर्खाल्याण्ड । गोर्खाल्याण्ड चाहिन्छ, चाहिन्छ–चाहिन्छ । हाम्रो माग गोर्खाल्याण्ड । आन्दोलनकारीहरुले नेपाली तथा अंग्रेजीमा नाराहरु लगाउँदै छुट्टै गोर्खाल्याण्ड राज्यको माग गरिरहेका छन् । चोक बजारमा नारा लगाइरहेका मानिसहरुमध्येका एसके दर्नालले भने ‘यो लडाइँ लेप्चा, भुटिया वा गोर्खाको होइन। यो लडाइँ पूरै पहाडको हो। अधिकारका लागि हो जसमाथि बंगाल सरकारले कब्जा जमाएको छ ।’ उनी भन्छन् ‘हामी सिमानाको रक्षा गर्छौं। तर सरकार हाम्रोमा प्रहरी पठाएर गुण्डागर्दी गर्छ । यो हामीलाई सह्य छैन् । तपाईंहरु हामीलाई गोर्खाल्याण्ड ल्याउन मद्दत गर्नुहोस् ।’ खासगरी अहिलेको संकटको मूल कारण नौ कक्षासम्मका विद्यार्थीका लागि बांग्ला भाषाको पढाइ अनिवार्य गर्ने पश्चिम बंगाल सरकारको घोषणा हो । यो घोषणाबाट रुष्ट मानिसहरुले गत जुन ८ मा मन्त्रिपरिषद्को बैठकमा भाग लिन पुगेकी मुख्यमन्त्री ममता बनर्जीलाई कालो झण्डा देखाए । विरोध गरिरहेका मानिसहरु राजभवनमा छिर्ने कोसिस गरे । त्यसलाई रोक्न प्रहरीले लाठी र अश्रु ग्याँस प्रहार गर्यो । उक्त घटनामा कैयौँ मानिस घाइते भए । यसपछि गोर्खा जनमुक्ति मोर्चाले जुन १२ मा पहाडमा अनिश्चितकालीन बन्दको घोषणा गर्यो । सरकारी कार्यालयहरुमा नजान र तिनलाई बन्द गराएर सरकारको विरोध गर्न आह्वान गरियो । त्यसपछि मुख्यमन्त्री ममता बनर्जीले कार्यालयमा अनुपस्थित हुनेको तलब काट्ने आदेश दिइन् । त्यति बेलासम्म परिस्थिति बिग्रिसकेको थियो । तथापि जुन १५ मा मोर्चाका प्रमुख विमल गुरुङको कार्यालयमा प्रहरीको छापापछि स्थिति नियन्त्रणभन्दा बाहिर गयो। गोर्खा जनमुक्ति मोर्चाले जुन १५ देखि अनिश्चितकालीन बन्दको घोषणा गरिदियो । यसको व्यापक असर परिरहेको छ । गोर्खा जनमुक्ति मोर्चाका महासचिव रोशन गिरीले आफूहरुले केन्द्र सरकारसँग कुराकानी गर्न चाहेको बताए । उनी भन्छन् मैले गृहमन्त्री राजनाथ सिंहसँग भेटघाटको लागि अपील गरेको छु । अब कतिखेर वार्ता गर्ने भन्नेबारे निर्णय गर्ने दायित्व सरकारको हो । बीबीसी हिन्दि