एक करोडभन्दा बढीको कृषि बिमा

२८असार, धनगढी । सरकारले कृषि बिमा योजना लागू गरेपछि कैलाली जिल्लामा उखु, तरकारी र केरा बालीमा गरी करिब एक करोड १९ लाखबराबरको बिमा भएको छ । जिल्ला कृषि विकास कार्यालयले उखु, तरकारी र केरा बालीमा बिमा गर्ने किसानको सङ्ख्या करिब १०० पुगेको जनाएको छ । सरकारले दुई वर्षअघि कृषि बिमा योजना लागू गरेको थियो । प्रचार प्रसारका साथै कृषकमा चेतनाको कमीलगायतका कारण बिमा योजनामा धेरै किसान समेटिन नसकेको बताइएको छ । ज्ञानको कमीकै कारण बिमामा नसमेटिँदा बाली तथा पशुमा बर्सेनि हुने विभिन्न प्रकोपबाट पुग्ने क्षति व्यहोर्न किसान बाध्य हुँदै आएका छन् । किसानलाई यसप्रति आकर्षित गर्न सरकारले ७५ प्रतिशतसम्म अनुदानको व्यवस्था गरेको छ । कृषि क्षेत्रमा लागेका किसानको जोखिम न्यून गर्न तथा कृषिलाई थप व्यवसायीकरण गर्न सरकारले विसं २०६९ बाट कृषि बिमा योजना लागू गरेको थियो । सुरुका वर्षमा ५० प्रतिशत प्रिमियम शुल्क (किसानले बुझाउनुपर्ने रकम) अनुदानसहित बिमा सुरु गरिए पनि किसान आकर्षित नहुँदा गत वर्षदेखि यसलाई वृद्धि गरी ७५ प्रतिशत पु¥याइएको हो । सरकारले बिमाङ्क रकम तोकेर ७५ प्रतिशत अनुदानसहित बाली तथा पशुमा पाँच प्रतिशत, पक्षीमा छ प्रतिशत र माछामा दुई प्रतिशत प्रिमियम शुल्क लिएर विभिन्न निर्जीवन बिमा कम्पनीमार्फत कृषि बिमाको व्यवस्था मिलाएको छ । किसानले गरेको उत्पादन लागतलाई आधार मानी बिमाङ्क रकम तोक्ने गरिन्छ । बिमा गरेका किसानको बाली तथा व्यवसायमा पूर्ण क्षति भएमा ९० प्रतिशतसम्म र आंशिक क्षति भएमा मूल्याङ्कनका आधारमा क्षतिपूर्ति पाउने व्यवस्था छ । जिल्ला कृषि विकास कार्यालयले बाली बिमाको र जिल्ला पशुसेवा कार्यालयले पशु बिमासम्बन्धी कार्यक्रम हेर्दै आएको छ । किसानका लागि अत्यन्त लाभदायी मानिएको कृषि बिमा योजनालाई प्रभावकारी बनाउन कृषकमा चेतना अभिवृद्धिका साथै व्यापक रुपमा प्रचार प्रसारको अवश्यकता रहेको जिल्ला कृषि विकास कार्यालयका सूचना अधिकृत खेमराज जोशीले बताए ।