श्रावण २८ गते, २०७२ बिहिवार 13th August, 2015 Thu१२:३१:१५ मा प्रकाशित
बर्दिवास । महोत्तरी जिल्लाका अति प्राचीन ऐतिहासिक र पुरातात्विक महत्वका धार्मिकस्थलको अस्तित्व नै लोप हुने स्थिति देखिएकाे छ ।
पडौल गाविसस्थित कारिख महाराजस्थान, भङ्गाहा–६ सिद्धपुरस्थित सिद्धनाथ महादेव मन्दिर, रामसीताको विवाह मण्डप बनाउन माटो खनिएको मटिहानीस्थान, रामायणकालकै पितृमात्रृभक्त श्रवणकुमारका नेत्रविहीन बाबुआमा बस्ने ठाउँ मानिएको बगडा–९ स्थित अन्धाअन्धीस्थानले समुचित संरक्षण र मर्मत सम्भार पाएको छैन ।
सुन्दरपुर गाविसको मगरथानास्थित मङ्गलनाथ महादेव मन्दिर संरक्षण र सम्बद्र्धन नपाउँदा अब खण्डहरजस्तै बनिसकेको सोही गारामश्रेष्ठ महतोले बताए । त्यसैगरी रातु र बडहरी नदीको सङ्गममा रहेको अति प्राचीन सिद्धनाथ महादेव मन्दिर दुवै नदीको बाढीको चपेटामा परेर ढल्ने अवस्थामा पुगेको छ ।
बर्सेनि महाशिवरात्रि र साउन महिनाभरि ठूलो धार्मिक मेला लाग्ने मन्दिर परिसरमा बाढी नियन्त्रण र मन्दिर सम्भारको काम नहुँदा जुनसुकै बेला ढल्न सक्ने अवस्थामा पुगेको मन्दिरसँगैको सिद्धपुर बस्तीका ३५ वर्षीय युवाशङ्कर साहले बताए ।
नेपाल भारत सीमाक्षेत्रसँगै अवस्थित मटिहानी गाउँ रामायणकालीन जनश्रुतिका कैयन् उदाहरणसँग जोडिँदै आएको भए पनि यसको सम्भारमा कुनै निकायले चासो नदिएको गुनासो त्यहाँका नागरिक समाजको छ ।
देशभरिकै सबै धार्मिक मठको मुख्य मानिने लक्ष्मीनारायण मठ रहेको आफ्नो ठाउँको विकासमा सरकार र विभिन्न धार्मिक र पुरातात्विक क्षेत्रको रेखदेख एवम् संरक्षणको जिम्मेवारी पाएका निकाय उदासीन रहँदै आएको सो गाविसका पूर्वअध्यक्ष जयकुमार चौधरीले बताए ।
मठका महन्थ देशभरिकै मठका नायक अर्थात् मानमहन्थ पदवीले विभूषित भए पनि ठाउँको विकासमा प्रयत्नशील नदेखिएको मटिहानीवासीको गुनासो छ ।
तीन दशक पहिलेसम्म देशका कुनाकाप्चाका विद्यार्थी शिक्षा आर्जन गर्न आउने महामुनि याज्ञवल्क्य र मठको संयुक्त नाममा स्थापित याज्ञवल्क्य लक्ष्मीनारायण विद्यापीठ ९स्नातक क्याम्पस० र संस्कृत माविमा अब बाहिरी विद्यार्थीको सङ्ख्या स्वात्तै घटेको छ ।
सीमाक्षेत्रमा हुने गुन्डागर्दीका घटनाबाट असुरक्षा भाव, विद्यालय र विद्यापीठको व्यवस्थापकीय लापर्बाही र थप आकर्षण केही दिन नसक्दा पढ्न आउने विद्यार्थीको सङ्ख्या घटेको त्यहाँका सामाजिक एवम् राजनीतिक कार्यकर्ता राजकिशोर मण्डल बताउछन ।
एक दशकअघिसम्म पाँच सयको हाराहारीमा रहने गरेको विद्यार्थी सङ्ख्या अहिले नियमित पठनपाठनमा एक सय भन्दा तल झरेको संस्कृत माविका प्रअ ईश्वरीप्रसाद पौडेलले स्वीकार गरे । जिल्लाको मध्यवर्ती क्षेत्र बगडास्थित अन्धाअन्धीस्थान पनि संरक्षणको अभावमा दिनदिनै अतिक्रमणको चपेटामा परेको छ ।
त्यस्तै बनौलीदनौलीस्थित मैथिली भाषाका महाकवि विद्यापतिको किल्ला मानिएको विद्यापति गढको सम्भारमा कतैबाट दिलचस्पी नदेखाइँदा सो ऐतिहासिक किल्ला अब खण्डहर बनेको सोही गाउँका बासिन्दा सञ्चारकर्मी नवीन प्रियदर्शीको भनाइ छ ।
यसबाहेक अहिलेसम्म जेनतेन आफ्नो अस्तित्व धानिरहेको सदरमुकाम जलेश्वरस्थित जलेश्वरनाथ महादेव मन्दिर, टुटेश्वरस्थित टुटेश्वरनाथ महादेव मन्दिर, माईस्थानस्थित पञ्चधुरा माईस्थान, भोइलस्थित सोनामाई मन्दिर, आदिशक्तिपीठ मानिने जलेश्वरस्थित सन्सारी माईमन्दिर र जलेश्वरकै प्रसिद्ध राजदेवी माई मन्दिरको संरक्षणका लागि पनि योजनाबद्ध काम भएको छैन ।
खासगरी जिविस, नगरपालिका र गाविससहितका स्थानीय निकाय, बृहत्तर जनकपुर क्षेत्र विकास परिषद्, स्थानीय जिल्ला प्रशासन, पुरातत्व विभाग र अन्य सम्बद्ध निकायले यिनको संरक्षण र समुचित सम्भारमा तत्काल पहलकद्मी लिनुपर्ने जलेश्वर नगरपालिकाको बखरी बस्तीका पूर्वप्रशासक रामअवोध रायले बताए ।
यो नेपाली भाषाको अनलाइन समाचार संस्था हो । हामी तपाईहरुमा देशविदेशका समाचार र विचार पस्कने गर्छौ । तपाईको आलोचनात्मक सुझाव हाम्रा लागी सधै ग्रह्य छ । हामीलाई पछ्याउनुभएकोमा धन्यवाद । हामीबाट थप पढ्न तल क्लिक गर्नुहोस् ।
काठमाडौं । राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले प्रतिनिधिसभाको अधिवेशन आह्वान गरेकी छिन् । प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीलाई विश्वासको मत लिने प्रयोजनका लागि...
काठमाडाैं । नेकपा एमालेका लुम्बिनी प्रदेशसभा सदस्य दृग नारायण पाण्डेले राजीनामा दिएका छन् । कपिलबस्तु २ (क) बाट निर्वाचित पाण्डले सभामुखसामू राजीनामा...
लुम्बिनी। लुम्बिनी प्रदेश सांसद बिमला वली माओवादीमा प्रवेश गरेकी छन्। ओली माओवादीमा प्रवेश गरेसँगै शंकर पोखरेलको बहुमत गुमेको छ। माओवादी र एमाले विभा...
काठमाडौं। लुम्बिनी प्रदेशका मुख्यमन्त्री शंकर पोखरेलले आज बिहान पदबाट राजीनामा दिएका छन्। पोखरेलले एकल बहुमतको सरकार बनाउन राजीनामा दिएको बुझिएको छ।
...
काठमाडौं । लुम्बिनि प्रदेशका मुख्यमन्त्री शंखर पोखरेलले राजिनामा दिएका छन् । अविश्वास प्रस्तावको सामना गरिरहेका पोखरेलले अकस्मात राजिनामा दिएका हुन् ।...
दाङ् । तुलसीपुर उपमहानगरपालिका–६ को स्याउली बजार नजिक रोकिराखेको भारतीय नम्बरको कारभित्र हिजो शनिबार बेलुका मृतावस्थामा भेटिएका तीनैजना बालकको आज पहिच...
प्रतिकृया लेख्नुहोस्: