रमणियस्थान रुकुमकाे गोतामकोट (फोटो फिचर)

 
रुकुमपश्चिम  । पुग्नेलाई फर्कन मन नलाग्ने, फर्किएकालाई पुनः आकर्षित गरिरहने अदभूत सुन्दर, शान्त र सैम्य गाउँ, गोतामकोट ।  केहि उकालो चढेपछी आँखाभरि देखिने समथर उर्वर भूमी, एक आपसमा आलिङगन गरेर बसेका टमक्क घरधुरीले आँगन मात्र हैन करेसा, बलेसी, धुरीहरुको उत्तिकै मिलेका छन् ।

गाउँभन्द अन्त सडक सञ्जालको पहुँचसँगै पक्की कंक्रिट संरचनाले भद्दा र कुरुप बन्दै जादा पनि अहिलेसम्म आफ्नो मौलिकताको सज्जामा सजिएको गोतामकोट निकै आकर्षक छ ।

गौतम तथा गोतामे थरको आदिभूमी । विश्वभर फैलिएका गौतम, गोतामेहरुका लागि पवित्र तिर्थ बन्न सक्छ । पिता पूर्खाहरुको पसिनाले सिंचेको भूमि एक पटक टेक्न मात्र पाउनु कुनै तिर्थ गरेभन्दा कम हुने छैन । परिचय एक हैन अनेक छन्, गोतामकोटको । धार्मीक, साँस्कृतिक तथा प्राकृतिक रुपमा मात्र वैभवशाली हैन पौराणीक रुपमा पनि उत्तिकै महत्त्वपूर्ण रहेको मानिन्छ ।

कर्णाली प्रदेशअन्तर्गत रुकुम पश्चिमको आठबिसकोट नगरपालिका ५ र ६ मा अवस्थित ढुङ्गाले छाएका परम्परागत शैलीका मौलिक घरहरू भएको गाउँ गोतामकोट । करोडौ वर्षको नदीकोे लगातारको संघर्षको साक्षी हुन अक्करे भिरमा बसेका भेरीको छालको डाव । जम्दै, भरिँदै, बग्दै गर्दाका थप प्रमाण हुन् मैदानी टार, फाँट, समतर, मनोरम र उर्वर खेत खोरीयानहरु ।  

पौराणीक कालमा ऋषि अत्रिको पनि तपोभूमी यहि थलो रहेको बिश्वास गरिन्छ । गाउँकै मध्यभागमा रहेको मालिका मन्दिर शिरमा चित्रीपाटन र गाउँकै फेदीबाट बगेको नागवेली अनवरत ठुलीभेरी नदि,उर्वर फाँट संगै सुन्दर गाउँहरु निकै आकर्षक छन् ।

लहल हाउदा अन्न, फल, फुल र सादगीपूर्ण जीवनशैली पाहुनालाई एकसुत्रमा बाँध्न कसर छोड्दैन् । त्यसैमा स्थानीय रातोमाटो, चुन, कमेरो, लेकाली दियार सल्ला, काटका कलात्मक बुट्टेदार झ्याल ढोका, सिलेट आदिले निर्माण भएका घर कम आकर्षण छैनन् । दुईवर्ष पहिले मात्र छिमेकी पालिका स्थित रामिडाडालाई केन्द्रबिन्दु बनाएर गएको भूकम्पलाई समेत मात खुवाएका घरहरु सुन्दर मात्र हैन बलियो पनि उत्तिकै छन् भन्ने प्रमाण सग्ला घरहरुले दिएको छन् ।

आधुनिकताले छुन सकेको छैनभन्दा फरक पर्दैन् । पत्थर अथवा ढुङ्गाको सिलेटले छाएको, हिमालको चुचुरो जस्तो धुरी मिलेको चिटिक्काको घरहरु देख्दा हर कोहिलाई मन्त्र मुग्घ बनाउन प्रयाप्त छ । मिलेका दंत लहरी जस्तो अधिकांश परम्परागत घर, फाँट र बस्ती लोभ लाग्दा छन् ।

दक्षिण तिर सागर भेट्न ओर्लिएको ठुलीभेरीको जलप्रवाहले हिमाली चिसो सिरेटोलाई गाउँसम्म ल्याई पुर्याउछ र फलिफाप छ । गर्मी याममा सिसो सिरेटो र चिसो याममा न्यानो स्पर्श गराउने चारै तिरका अग्ला पहाडी चुचुराहरु पहरेदार हुन्,सरक्षक हुन् । उर्वर जमिनसँगै जल, जङ्गल, जडिबुटी, फलफुल समेत गोतामकोटको आधार, जीवनधारा हुन् ।

विभिन्न जातजातीको बसोबाु भएकाले पनि साँस्कृतिक विविधतासँगै जातीय विविधता पनि रहेको छ गाउँहरुमा ठकुरी, बिष्ट, आरुखोला, बाहुन, कोटतिरुवा, टाँगे, दमैबाडा, पानीकोट लगाएत गाउँहरु रहेको छन् ।  

अदभूत सुन्दर, शान्त र सैम्य गाउँ, गोतामकोट । तस्बिर : बिशाल सुनार गाेरखापत्रबाट साभार