विदेशको सपना त्यागे, ड्रागनखेतीबाट वर्षमै १२ लाख कमाउँदै इलामका प्रविण

इलाम । वैदेशिक रोजगारीको मोह त्यागेर आफ्नै गाउँमा कृषि कर्म रोजेका इलामका एक युवाले ड्रागन फलखेतीबाट वार्षिक १२ लाख रुपैयाँ आम्दानी गर्न सफल भएका छन्। इलामको चुलाचुली गाउँपालिका–३ का प्रविण इङनाम अहिले जिल्लाकै सफल ड्रागन किसानका रूपमा परिचित छन्।

सात वर्षअघि स्थापना गरेको ‘भिलेज एग्रो फार्म’ मार्फत उनले व्यावसायिक रूपमा ड्रागन फलखेती गर्दै आएका छन्। सुरुमा परीक्षणका रूपमा तीन कट्ठा जमिनमा खेती थालेका इङनामले उत्पादन र आम्दानी बढ्दै गएपछि विस्तार गर्दै अहिले दुई बिघा क्षेत्रफलमा दुई हजार ८०० वटा मलेसियन जातका रातो ड्रागनका बिरुवा लगाएका छन्। केही जमिन आफ्नै र बाँकी ३८ कट्ठा लिजमा लिएर उनले खेती विस्तार गरेका हुन्।

गत वर्ष उत्पादन भएको ड्रागन फल बिक्रीबाट उनले करिब १२ लाख रुपैयाँ आम्दानी गरेका छन्। यस वर्ष उत्पादन अझ बढ्ने भएकाले आम्दानी पनि थप वृद्धि हुने उनको अपेक्षा छ।

उनले उत्पादन गरेको ड्रागन फल बिक्रीका लागि बजारको कुनै समस्या नभएको बताउँछन्। झापाको बिर्तामोड, दमक, मोरङको उर्लाबारी तथा इलाम बजारका व्यवसायीहरू बगानमै पुगेर फल खरिद गर्ने गरेका छन्। फलको आकारअनुसार प्रतिकिलो २०० देखि ५०० रुपैयाँसम्म मूल्य पाउने गरेको उनले जानकारी दिए।

ड्रागनखेतीबाट आफू मात्र स्वरोजगार नभई स्थानीय पाँच जनालाई स्थायी रोजगारी दिन सफल भएको इङनाम बताउँछन्। गाउँमै बसेर पनि राम्रो आम्दानी गर्न सकिन्छ भन्ने सन्देश दिन आफूले व्यावसायिक खेती रोजेको उनको भनाइ छ। अहिले उनको सफलताले प्रेरित भएर चुलाचुली क्षेत्रमा अन्य किसान पनि ड्रागन फलखेतीतर्फ आकर्षित हुन थालेका छन्।

चुलाचुली गाउँपालिका–२ की मायतीमाया लिम्बू पनि व्यावसायिक ड्रागन किसान हुन्। उनले छ वर्षअघि ‘छथरे ड्रागन फ्रुट कृषि फार्म’ दर्ता गरी आठ कट्ठा जमिनमा ६५० वटा बिरुवा रोपेकी छन्। गत वर्ष उनले सबै खर्च कटाएर एक लाख २५ हजार रुपैयाँ आम्दानी गरेकी थिइन्।

ड्रागन फलखेती प्रवर्द्धनमा स्थानीय सरकारको पनि सहयोग रहेको छ। चुलाचुली गाउँपालिकाले आर्थिक वर्ष २०८०/८१ मा प्रविण इङनामको फार्मलाई चार लाख रुपैयाँ अनुदान उपलब्ध गराएको थियो। उक्त रकमले बगान व्यवस्थापन र नयाँ बिरुवा विस्तार गर्न सहयोग पुगेको उनले बताए।

यस्तै, मायतीमाया लिम्बूको फार्मले कृषि ज्ञान केन्द्र इलामबाट ५० प्रतिशत लागत साझेदारीमा दुई लाख ५० हजार रुपैयाँ अनुदान प्राप्त गरेको थियो।

चुलाचुली गाउँपालिकाका अध्यक्ष राजेन्द्र केरुङ ले कृषि क्षेत्रलाई पहिलो प्राथमिकतामा राखेर किसानलाई प्रोत्साहन गर्ने कार्यक्रमलाई आगामी वर्ष पनि निरन्तरता दिइने बताए। उनका अनुसार आधुनिक र व्यावसायिक कृषि विस्तार गर्दै युवालाई गाउँमै रोजगारी सिर्जना गर्ने लक्ष्यका साथ गाउँपालिकाले विभिन्न कार्यक्रम सञ्चालन गरिरहेको छ।

इलामको चुलाचुलीसँगै माई नगरपालिका, रोङ गाउँपालिका, माईजोगमाई गाउँपालिका तथा इलाम नगरपालिकाका तल्लो क्षेत्रमा पनि ड्रागन फलखेती विस्तार हुँदै गएको छ। कम लगानी, राम्रो बजार र आकर्षक आम्दानीका कारण ड्रागनखेती पूर्वी पहाडका किसानका लागि नयाँ सम्भावनाको खेतीका रूपमा स्थापित हुँदै गएको छ।