स्वामी विवेकानन्दका सफलताका यी दुई सुत्र

भरतीय सन्त स्वमी विवेकानन्द एकपटक अमेरिकमा एउटा नदीको किनारामा टहलिँदै थिए । त्यहाँको शान्त वातावरणमा उनी स्वच्छ वायु ग्रहण गर्दै नदीको स्वाच्छता देख्दा मुग्ध भइरहेका थिए । त्यसरी टहलिँदा उनमा अपूर्व जोस , जँगर र उत्साह पैदा भइरहेको थियो । नदी किनारमा टहलिँदा –टहलिँदै उनले त्यहाँ एउटा अनौठो दृश्य देखे । त्यहाँ केहि युवक एउटा पुलमा उभिएर तैरिरहेका अन्डाका बेक्रालाई गोलीको निशाना बनाउने कोसिस गरिरहेका थिए , तर सफल हुन सकिरहेका थिएनन् । यो सब देख्दा स्वामिजीको मुहारमा मुस्कान आयो । स्वामीजी मुस्कुराएको देखेर एक युवकले रिसाउँदै भन्यो , ‘यो यो काम यति सजिलो छैन , जति सजिलो तपाईलाई लागिरहेको छ महासय ! तपाई पनि यसमा निसाना लगाएर होर्नुस । अनि बुझ्नुहुनेछ , यो कम कति कठिन छ भनेर ।’ ती युवकको कुरा सुनेर विवेकानन्दले बन्दुक समाए र एक –एक गरी १२ वटा अन्डाका बोक्रालाई गोलीको निसाना बनाए । उनको त्यो अचुक निसाना देख्दा युवकहरु चकित परे । तिनले सोचे , यी स्वामीले अवस्यै धेरै दिनदेखि बन्दुक चलाएका थिए होलान । तर त यिनको निसान यति अचुक थियो । उनीहरुमध्ये एकले भने पनि , ‘ तपाईले लामो समयदेखि यसरी गोली चलउन अभ्यास गनर््ु भएको थियो होला । अनि त यसरी निसाना लगाउन सफल हनुभयो नि । तर हामी त भर्खरै सिक्दै छौ । त्यसैले हाम्रा लागि यो कठिन सावित भयो । ’ ती युवकको कुरा सुनेपछि स्वामीले भने , ‘बन्दुक चलाउने अभ्यासको त कुरै छाड , आजसम्म मैले बन्दुक समातेको समेत थिइन ।’उनको कुरा पत्याउन युवकहरुलाई कठिन भयो । उनीहरुले अविस्वास देखाएपछि स्वामीले भने , हेर , कुनै पनि विषयमा सफलता पाउन मनको संयम र एकाग्रता सबैभन्दा बढी आवस्यक छ । यदि तिमीहरुले पनि संयम र एकाग्रतापूर्वक प्रयास गरेका भए अवश्यै सफलता पाउने थियौ । त्यसैले जे गर्छौ , त्यसमा संयम र एकाग्रतापूर्वक लागिपर । सफलता तिम्रो पाउमै आईपुग्छ । ’