राजधानीमा डेरा पाइएन, पालमुनि बसेकाहरु कहाँ बस्ने सरकार

१ असार, काठमाडाैं । भूकम्पले राजधानीका अधिकाश घरमा क्षति पु¥याएपछि भाडामा कोठा पाउन मुस्किल हुन थालेको छ । वैशाख १२ गतेको भूकम्प तथा बारम्बार गएका पराकम्पनका कारण घर चर्किएपछि सुरक्षित कोठा पाउन समस्या भएको हो । घरधनी स्वयमको पनि घर चर्किएर बस्न नमिल्ने भएपछि बहालमा कोठा खोज्न थालेपछि कोठाको चरम अभाव हुन थालेको छ । भूकम्प गएलगतै राजधानीबाहिर गएका सर्वसाधारण फर्कन थालेपछि भाडाको कोठा पाउन समस्या भएको हो । भुकम्प गएलगतै महामारी फैलिने त्रासका कारण अधिकांश सर्वसाधारण घर फर्किएका थिए । तर, जनजीवन सामान्य हुँदै गएपछि बन्द भएका शैक्षिक संस्था कलकारखाना बिस्तारै खुल्न थाले । घर चर्किएका बहालवालाले कोठा खोज्न थालेपछि चरम अभाव भएको हो । भूकम्पका पराकम्पन कम हुदै जान थालेपछि सर्वसाधारण राजधानीतिर फर्किदै छन् । जनजीवन सामान्य हुँदै गएपनि आफू बस्दै आएको घरकोठा चर्किएर बस्न नमिल्ने भएपछि अधिकांश सर्वसाधारणलाई कोठा खोज्न चटारो परेको छ । भूकम्पपछि पीडित बनेका बहालवालालाई अहिले कोठा खोज्ने दैनिकी बनेको छ । कोठा अभावको मौका छोप्दै घरधनीहरुले दोब्बर महंगो भाडा लगाउने गरेका छन् । कतिपय चर्किएका घरमा पनि घरधनीले सिमेन्टको घोल हालेर टालेर बहालमा दिने गरेका छन् । काठमाडौंको कीर्तिपुर पागामा बस्दै आएकी रसुवाकी मिना तामाङ बस्ने घर गत वैशाख १२ गतेको भूकम्पले बस्न नमिल्नगरी चर्कियो । भूकम्प गए देखिनै चर्किएको कोठामा खाना पकाउने र खाने तर रात काट्न प्राविधिक तालिम केन्द्र कीर्तिपुरको टिनको छाप्रोमा बस्दै आएकी छन् । आफू बस्दै आएको घर चर्किएपछि धुईधुईती कीर्तिपुरका धेरै घर चाहारिन् । छोरा अनिल वीवीए दोस्रो वर्ष र सुनिल कक्षा १२ मा पढ्दै गरेका दुई छोरासंग तामाङ बस्दै आएकी छन् । आफ्ना छोराको पढाई सुरु भईसक्दा पनि कोठा नपाएपछि विदेशमा रहेका श्रीमानको सल्लाहमा आफूले लगाएका गहना राष्ट्रिय बाणिज्य वैङ्कमा धितोमा राखेर ५० हजार रुपैया ऋण लिईन् । जग्गा लिजमा लिएर आफ्नो भुकम्प प्रतिरोधात्मक घर बनाउने योजना बनाईन् । कीर्तिपुरमा वार्षिक रुपमा १० हजार रुपैया दिनेगरी एक रोपनी जग्गा ५ वर्षको लागि लिजमा लिईन । अहिले उक्त घरको निर्माणको काम करिव करिव अन्तिम चरणमा पुगेको छ । जस्ता पाता, बास, गहुको छवाली प्रयोग गरेर ७० हजारमा घरको बनेको छ । आगामी हप्ता भुकम्प प्रतिरोधात्मक घरमा सर्ने तयारी गरेकी छन् । सरकारको राहत कुर्दा कुर्दा हैरान भएपछि आफ्नै गहना धितोमा रोखेर घर बनाएको तामाङले बताईन । त्यसैगरी, कीर्तिपुर पागाँमा बस्दै आएका कृष्ण ज्ञवालीको घरको ढोका लगाउन नमिल्नेगरी चर्किएको छ । दैनिकजसो कोठा खोज्दा पनि अझै सुरक्षित कोठा पाउन सकेका छैनन् । त्यसैगरी, अनामनगर घट्टेकुलामा बस्दै आएका लोकेन्द्र ओली बस्ने घर गत वैशाख १२ गतेको भूकम्पले बस्नै नमिल्नेगरी चर्कियो । पहिले ओली दुई कोठामा  श्रीमान श्रीमती र आफ्ना दुई भाई ५ हजार रुपैया तिरेर बस्दै आएका थिए । तर भुकम्पले कोठा बस्न नमिल्नेगरी चर्किएपछि घट्टेकुलामा १ हजार ५ सय रुपैया कोठा खोज्ने दलाललाई दिएर दुई कोठा पाए । तर, अहिले सरेको केही दिनपछि घरधनीले सिमेन्टको घोल हालेर टालेको ओलीले चाल पाए । सिमेन्टको घोल हालेर टालेको घरमा श्रमतीले बस्न नसकिने भनेपछि ओलीलाई अर्को कोठा खोज्ने चटारो परेको छ । भुकम्पले घर चर्किदा कोठा नपाउँदा दुख पाउने तामाङ, ज्ञवाली र ओली प्रतिनिधि पात्र मात्र हुन् । तर, राजधानीमा सुरक्षित कोठा खोज्ने यसरी हजारौ रहेका छन् । भूकम्प अघि नै राजधानीमा कोठा पाउन मुस्किल थियो । झनै भूकम्पले धेरै घर भत्किने चर्काएपछि भाडामा कोठा चरम अभाव भएको छ । काठमाडौं महानगरपालिकाका प्रवक्ता सान्तराज पोखरेलका अनुसार घरधनीले लिएको कोठा भाडाको विषयमा वडा कार्यालयबाट लगत संकालनको काम गर्ने तयारी भई रहेको बताए । उनले भने, “धेरै कोठाभाडा असुलेको भन्ने विषयमा उजुरी परेपछि बुधबार सबै वडा कार्यालयमा पत्र पठाई के कति भाडा लिएका छन् भन्ने विषयमा लगत संकलन गर्न निर्देशन दिएका छौ ।” घर भत्किएर पालका बसेका परिवारका लागि शिविर व्यवस्थान गर्ने कामको लागी पनि गृहकार्य भई रहेको पोखरेलले बताए । तर, डेरावाला मञ्चका अध्यक्ष रामकृष्ण शर्माले राजधानीमा डेराको अभाव भएकाले सरकारले अस्थायी आवासको व्यवस्था गर्नुपर्ने बताए । गृह मन्त्रालयको अनुसार भुकम्पले राजधानीका काठमाडौ ललितपुर भक्तपुरमा ७३ हजार ३ सय १७ घर बस्न नमिल्नेगरी ध्वस्त भएका छन् । काठमाडौका ४ लाख ३६ हजार ३ सय ४४ घरधुरी मध्ये ३६ हजार ९ सय ७३ घर बस्न नमिल्नेगरी चर्किएका छन् । त्यसैगरी, ललितपुरमा १ लाख ९ हजार ७ सय ९७ घरधुरी मध्ये १७ हजार ४ सय ४४ घर बस्न नमिल्नेगरी चर्किएका छन् । भक्तपुर जिल्लामा ६८ हजार ६ सय ३६ घरधुरी मध्ये १८ हजार ९ सय घर पूर्ण रुपमा ध्वस्त भएका छन् । सामान्य रुपमा चर्किएका घरमा पनि कतिपय बहालवाला बस्न डराएपछि कोठा अभाव भएको हो ।