तयार छ तातोपानी नाका

काठमाडौं । भारतीय नाकाबन्दीयता सबैको ध्यान तातोपानी नाकातिर केन्द्रित छ । आजको कान्तिपुर दैनिकमा खबर छ–भूकम्पपछि बन्द रहेको उत्तरतिर सबैभन्दा चल्तीको यो नाका पुनः सुचारु गर्न नेपालतर्फ अब कुनै भौतिक संरचनाले रोक्दैन । अरनिको राजमार्ग पूर्णतः सुचारु भइसकेको छ । नेपाली भन्सार र अध्यागमन कार्यालय सञ्चालनमा आइसकेका छन् । जत्रै गाडी काठमाडौंसम्म पुग्न र जति धेरै सामान वैधानिक रूपमा आयात–निर्यात गराउन नेपाली अधिकारीहरू तम्तयार छन् । तर पनि नाका खुल्न सकेको छैन । ‘हामी २४ घण्टा खटेर सेवा दिन तयार छौं,’ तातोपानी भन्सार प्रमुख दिव्यराज पोखरेलले भने, ‘चिनियाँ पक्ष खोल्न तयार रहे हाम्रोतर्फ कुनै समस्या छैन ।’ चीनबाट इन्धनलगायत अत्यावश्यक सरसामान ल्याउन सबैभन्दा उचित ठानिएको यस नाकाको अवलोकनमा गएको संसदको विकास समिति नेतृत्वको टोलीले त्यही महसुस गरेर फर्कियो । ‘यो नाका सुचारु गर्न अब कुनै बाधा नरहेको पाएँ,’ समितिका सभापति रवीन्द्र अधिकारीले भने, ‘यथासक्य छिटो यसका लागि सरकारलाई प्रतिवेदन बुझाउने छौं । साथै सरोकारवाला मन्त्रालयका मन्त्रीदेखि सचिवसम्मलाई बोलाएर यो नाका सुचारु गर्ने वातावरण बनाउन निर्देशन दिनेछौं ।’ सडक विभागका उपमहानिर्देशक केशवकुमार शर्माले अप्ठ्यारा ठाउँमा मर्मतसम्भार गरी सडक आवागमन योग्य बनाइसकेको जानकारी दिए । उनका अनुसार पूर्ववत् रूपमा फर्काउन १ अर्ब ६० करोड खर्च लाग्ने अनुमान गरिएको छ । त्यसमध्ये योजना आयोगले ७७ करोड रुपैयाँ तत्काल उपलब्ध गराउने भएको छ । ‘आन्तरिक स्रोतबाटै हामीले धेरै काम गरिसकेका छौं,’ उनले भने, ‘कोठे, झ्यालेभीर र लिपिङका साँघुरा ठाउँलाई मिलाउनासाथ ग्यास बुलेट ल्याउनसमेत सकिन्छ ।’ त्यस्तो स्थिति आए विभागले रातारात तयार गरिदिन सक्ने उनले प्रतिबद्धता जनाए । एमाले नेता तथा सिन्धुपाल्चोकका सांसद अमृत बोहोराले राष्ट्रिय आयमा राम्रो योगदान दिइरहेको तातोपानी नाका कुनै विलम्ब र कुनै बहानाबिना सुचारु हुनुपर्ने बताए । ‘यो मार्ग ऐतिहासिक मात्र होइन, नेपाल–चीन सम्बन्धको कडीसमेत हो,’ उनले भने, ‘यसलाई पूर्ववत् सञ्चालनमा ल्याउन भौतिक पूर्वाधारमा पनि कुनै कन्जुस्याइँ गर्नु हुँदैन ।’ भूकम्पबाट सबैभन्दा प्रभावित सिन्धुपाल्चोकका बासिन्दा मर्माहत भएका छन् । ‘हामीले ज्ञापनपत्र लिएर जान बाँकी कुनै पनि संघसंस्था र निकाय छैनन् होला,’ उद्योग वाणिज्य संघ सिन्धुपाल्चोकका अध्यक्ष कमल श्रेष्ठले भने, ‘तर नाका खुल्न सकेन । यसमा उच्चस्तरीय राजनीतिक पहल नपुगेको हुनुपर्छ ।’ सिन्धुपाल्चोकवासीको मर्मसँगै जोडिएको छ यो नाका । अत्यन्त विकट भौगोलिक बनावटको यस जिल्लामा कृषि उब्जनी खास हुँदैन । ‘सर्वसाधारणको कामै बन्दव्यापार हो,’ स्थानीय कामी शेर्पाले भने, ‘त्यो पनि चिनियाँ सरसामानको । अहिले नाका बन्द भएपछि सिंगै जिल्लावासीको बिचल्ली भएको छ ।’