बीपीकै पालामा कांग्रेसमा गुटबन्दी

काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसमा ०४८ सालपछिको विभाजनले गर्दा अहिलेसम्म गुटबन्दी मौलाएको भन्ने गरिए पनि विश्वेश्वरप्रसाद कोइरालाकै पालामा पनि गुटबन्दी रहेको थियो । गुटबन्दीकै कारण भारतको डिजाइनमा मात्रिकाप्रसाद कोइराला नेपालको प्रधानमन्त्री बनेको नेपाली कांग्रेसका संस्थापक मध्येका एक कांग्रेस पूर्वमहामन्त्री विश्वबन्धु थापाले नयाँ पत्रिकासँगको कुराकानीमा बताएका छन् । राणा शासन अन्त्यका लागि आन्दोलन सुरु गर्ने बीपी नै हो प्रजातन्त्रविरोधी आन्दोलनको सुरुवातमा दाजु भए पनि बीपीसँग मात्रिकाबाबु नभएको थापा बताउँछन् । कांग्रेस स्थापनादेखिकै गुटबन्दी थापाले यसरी सम्झिए ः ००७ सालको वैरगनिया सम्मेलनबाट कांग्रेसले सशस्त्र आन्दोलन गर्ने निर्णय गरेको थियो, जसको कमाण्डर अर्थात क्रान्तिको नायक मात्रिकालाई तोकिएको थियो । त्यहीँबाटै मात्रिकाबाट दुई पार्टी मिलेर बनेको कांग्रेसको सभापति भएका थिए । सम्मेलनले पूर्वको इन्चार्ज बीपीलार्य र पश्चिमको इन्चार्ज सुवर्णसमशेरलाई बनाएको थियो । ००७ सालकै पुसमा क्रान्ति सफल भएपछि दिल्ली सम्झौता भयो । कांग्रेसका नेताहरु दिल्लीमा नै रहेका सम्झौताका लागि सरकारको तर्फबाट मोहनशमशेर लगायतका दिल्ली गएका थिए । दिल्ली सम्झौतामा मोहन शमशेरको नेतृत्वमा सरकार बनाउने तथा बीपीलाई गृहमन्त्री हँुदै नेतृत्व लिएर पाँच मन्त्रीसहित सरकारमा सहभागी हुने उल्लेख भयो । मोहन समशेरले पनि आफूबाहेक पाँच मन्त्री बनाउने सहमति भयो । सोही सहमतिअनुरुप सरकार पनि बन्यो । सरकारले काम गरिरहेको बेला केही समयपछि गृहमन्त्री बीपीमाथि आक्रमण गरी हत्या गर्ने प्रयास भयो । त्यसपछि बीपीले मोहनशमशेरसँग बस्न नसक्ने निश्कर्ष निकालदै सरकार फेर्ने प्रस्ताव राखे । बीपीको प्रस्ताव पार्टी सभापति मात्रिकाले स्वीकार गरे । राजा त्रिभुवन त्यो कुरा थाहा पाएर मोहन शमशेरलाई हटाएर सरकारको नेतृत्व कांग्रेस दिन सहमत देखिए । तर कांग्रेसबाट प्रधानमन्त्री बन्नेको नाम सिफारिस गर्ने अधिकार सभापति मात्रिकालाई नै थियो । त्यसबेला नेपालका लागि भारतीय राजदूत सीपीएन सिन्हाले भारतीय प्रधानमन्त्री जवाहरलाल नेहरुको चाहना भन्दै बीपीभन्दा मात्रिका प्रधानमन्त्री ठीक हुने सन्देश दिए । त्यसपछि राजाले मात्रिकालाई बोलाएर मात्रिकालाई प्रधानमन्त्री बनाउने नेहरुको चाहना सुनाए । राजदूत सिन्हाले पनि मात्रिकालाई भेटेर आफै प्रधानमन्त्री बन्न सुझाए । कांग्रेसमा पनि मात्रिका प्रधानमन्त्री भए आफूहरुलाई फाइदा हुने भन्दै लबिङ गर्नेहरु सलबलाइरहेका थिए । सभापतिको नाताले राजालाई भेटेका मात्रिकाले आफ्नै प्रधानमन्त्रीमा सिफारिस गरेछन् । मोहन समशेरको नेतृत्वको सरकारबाट दाइ मात्रिकालाई पत्याएर राजिनामा गरेका बीपीलाई धोका दिने काम मात्रिकाले गरे । आफू प्रधानमन्त्री हुन पाउने भन्दै राजिनामा दिएका बीपीलाई लत्याएर भारतकै चाहनाअनुसार मात्रिका प्रधानमन्त्री बनेपछि बीपी आश्चार्यचकित भएका थिए ।