यस्तो बन्दैछ गणतन्त्र स्मारक (फोटोसहित)

काठमाडौं । नारायणहिटी संग्रहालयमा निर्माणाधीन ‘गणतन्त्र स्मारक’को निर्माण कार्य अबको ६ महिनाभित्र सकिने भएको छ । जनआन्दोलन ०६२–६३ मा सहादत प्राप्त सहिदको सम्झनामा ०६९ चैत तेस्रो सातादेखि स्मारकको निर्माण कार्य सुरु गरिएको थियो । सहरी विकास विभागका अनुसार स्मारक निर्माणको ६५ प्रतिशत काम सम्पन्न भइसकेको छ । बाँकी ३५ प्रतिशत काम ६ महिनाभित्र सकिनेछ । आजको नयाँ पत्रिका दैनिकमा खबर छ – विभागका उपसचिव मचाकाजी महर्जनका अनुसार स्मारकको निर्माण कार्य ६ महिनाभित्र सकिए पनि सञ्चालनमा आउन भने वर्ष दिन लाग्नेछ । ‘स्मारक निर्माणको ६५ प्रतिशत काम सकिएको छ । अब ३५ प्रतिशत मात्रै काम बाँकी छ । अबको ६ महिनाभित्र यो पनि सकिनेछ, तर स्मारक सञ्चालनमा आउन भने वर्ष दिन नै लाग्न सक्छ,’ उपसचिव महर्जनले भने । विभागका अनुसार स्मारकको निर्माण कार्य २१ मंसिर ०७२ मै सकिनुपर्ने थियो । भूकम्प र नाकाबन्दीका कारण स्मारक निर्माण कार्य प्रभावित बनेको विभागको भनाइ छ । ‘स्मारक मंसिरमै सक्नुपर्ने थियो, तर सकिएन । भूकम्प आयो । लगत्तै भारतीय नाकाबन्दी भयो । इन्धन अभाव भयो । यसले निर्माण कार्य पनि प्रभावित बन्न पुग्यो । यसैले काम सकिएन,’ उनले भने । स्मारकको लागत रकम ३४ करोड ३८ लाख ८९ हजार चार सय ९८ रुपैयाँ रहेको छ । स्मारक ५२ रोपनी तीन आना एक पैसा जग्गामा बनाइएको छ । त्यसमध्ये २६ सय वर्गमिटर जग्गामा पार्कको संरचना तयार गरिएको छ । २३ नौ सय ६८ वर्गमिटर जग्गामा भने बगैँचा तथा पार्किङ निर्माण गरिएको छ । पार्कभित्र १२ मिटर अग्लो स्तम्भ बन्नेछ । १२ मिटर अग्लो स्तम्भ नारायणहिटी संग्रहालयभित्र १२ मिटर अग्लो स्तम्भ बन्नेछ । ५२ रोपनी तीन आना एक पैसा जग्गामा बनाइने स्मारकको लागत ३४ करोड ३८ लाख ८९ हजार रुपैयाा रहेको छ । त्यसमध्ये २६ सय वर्गमिटर जग्गामा पार्कको संरचना तयार गरिएको छ । २३ नौ सय ६८ वर्गमिटर जग्गामा भने बगौचा तथा पार्किङ निर्माण गरिएको छ । चारै कुनामा चारवटा स्तम्भ निर्माण गरिने पार्कको चारै कुनामा आकर्षक चारवटा स्तम्भ निर्माण गरिनेछ । स्तम्भ नम्बर १ बेपत्ता व्यक्तिको स्मरणमा, २ ले जनआन्दोलनमा सहिद भएकालाई सम्झाउने, ३ ले आन्दोलनका क्रममा अपहरणमा परेकाहरूको स्मरण गराउने र ४ ले ज्ञात–अज्ञात सहिदको स्मरण गराउनेछ । मंसिरमै सकिनुपर्ने थियो गणतन्त्र स्मारक निर्माण गणतन्त्र स्मारकको निर्माण कार्य गत २१ मंसिरमै सकिनुपर्ने थियो । भूकम्प र नाकाबन्दीका कारण स्मारक निर्माण कार्य प्रभावित बनेको विभागले जनाएको छ । ‘स्मारक मंसिरमै सक्नुपर्ने थियो, तर सकिएन । भूकम्प आयो । लगत्तै भारतीय नाकाबन्दी भयो । इन्धन अभावले निर्माण कार्य प्रभावित बन्न पुग्यो,’ सहरी विकास विभागका उपसचिव मचाकाजी महर्जनले भने । यस्तो बन्दै छ पार्क स्मारकको मध्यभागमा अडिटोरियम हल बन्नेछ । हल २६ सय वर्गमिटर क्षमताको हुनेछ । हलमा एकैपटक तीन सयजना अटाउन सक्नेछन् । अडोटोरियम हलमा आगन्तुकलाई सेवा दिन विभिन्न सुविधासम्पन्न कोठा बन्नेछन् । हलमा ‘इन्फरमेसन सेन्टर’ पनि बन्नेछन् । राजनीतिक ग्यालरी पनि निर्माण गरिनेछ । पार्कको चारै कुनामा आकर्षक चारवटा स्तम्भ निर्माण गरिनेछ । प्रत्येक स्तम्भ सहिद तथा बेपत्ता व्यक्तिको सम्झनास्वरूप निर्माण गरिनेछ । विभागका अनुसार स्तम्भ नम्बर १ बेपत्ता व्यक्तिको स्मरणमा निर्माण गरिएको छ । स्तम्भ नम्बर २ ले जनआन्दोलनमा सहिद भएकालाई सम्झाउनेछ । स्तम्भ नम्बर ३ ले आन्दोलनका क्रममा अपहरणमा परेकाहरूको स्मरण गराउनेछ । स्तम्भ नम्बर ४ ले ज्ञात–अज्ञात सहिदको स्मरण गराउनेछ ।