दाँत किराले खानबाट कसरी बचाउने ?

बालबालिकालाई सबैभन्दा मनपर्ने चिज भनेकै चकलेट हो । बालबालिकाले चकलेट औधि मन पराउने भएकाले केटाकेटीको दाँत पनि चकलेटकै कारण किराले खाएको भ्रम धेरैलाई हुन्छ । तर चकलेट खाँदैमा दाँत किराले नखाने बरिष्ठ दन्त चिकित्सकहरु बताउँछन् । चकलेटका फाइदा चकलेटमा क्यालोरीको मात्रा बढी हुन्छ । शरीरलाई आवश्यक क्यालोरी चकलेटबाट नै प्राप्त गर्न सकिन्छ । विकसित मुलुकहरुमा केटाकेटीलले मात्र होइन, युवादेखि वृद्धसम्मले नै चकलेट खाएर आफ्नो क्यालोरी बढाउँछन् । नेपालमा भने ठूला मान्छेहरु चकलेट सितिमिति खाँदैनन् । चकलेट दिने हो भने कहाँ केटाकेटीलाई जस्तो चकलेट दिएको भन्ने गरिन्छ । मधुमेहका विरामीले गुलियो खानु हुँदैन भन्ने पनि भ्रम छ । तर मधुमेहका विरामीलाई आवश्यक क्यालोरीको मात्रा बढाउन चकलेट खानुपर्छ । त्यसैले मधुमेहका विरामीले चकलेट बोकेर हिड्छन् । चकलेट खाएर मुख राम्रोसम्म कुल्ला गर्ने गर्ने हो भने दाँत किराले खाने प्रश्नै उठ्दैन । खानेकुरा खाएर मुख तथा दाँत सफा नगर्ने हो भने केटाकेटी मात्र नभइ वृद्धवृद्धाको दाँतसमेत किराले खाने चिकित्सकहरुको भनाइ छ । चकलेट वा अन्य जुनसुकै खानेकुरा खाएपछि राम्रोसम्ग मुख कुल्ला गर्नुपर्छ । मुख सफा गरिएन भने दाँतमा किराले आक्रमण गर्छ । कसरी लाग्छ किरा ? हामीले खाएको खाना थुकसँगै मिलेर ब्याक्टेरियाहरु दाँतमा जम्मा हुन पुग्छन् । ब्याक्टेरियाले एसिड निकालेर दाँतमा भएको इनामेल कमजोर बनाएर पहिले स–साना प्वाल बनाउँछ । यस्तो अवस्थामा पनि ब्रस नगरेपछि एसिडले प्वाल ठूलो बनाउँदै लैजान्छ । एसिड बढ्दै गएपछि पहिला प्वाल कालो देखिन्छ । कालोभाग मक्किदै दाँतको जरासम्म पुग्छ । त्यसपछि दाँत दुखेको महशुस हुन्छ । दाँतको उपचार विश्वमै सबै भन्दा महंगा पर्छ । त्यसैले दाँत किराले खान नदिन आफ्नो दाँतको हिफाजत आफैले गर्नुपर्छ । मिठाइ खाँदा दाँतमा लेसिने भएकाले धेरै समयसम्म रहन सक्छ । त्यसको सफाइ गर्ने हो भने मिठाइ खाएर कुनै फरक पर्दैन ।