'मेरो खुसी ५६ सेकेन्डमै खोस्यो महाभूकम्पले'

काठमाडौं, यही वैशाखमा दुई वर्ष भयो डेरा सारेको उनले। गोंगबुमा महिनौं खोज्दा पनि डेरा नपाएपछि सुरिलो पाँचतले घरको भुइँतलामा डेरा सरेका थिए, टुकबहादुर सुनार। आजको अन्नपूर्ण पोष्ट दैनिकमा खबर छ– पछिल्लो समय काठमाडौंमा डेरा पाउन सहज छैन। त्यही भएर डर लाग्दालाग्दै पनि उनी साढे तीन आनामा बनेको पाँचतले घरको भुइँतलामा डेरा सरेका थिए। नो परिवार सुखी परिवारु थियो उनको( पत्नी, एक छोरा र एक छोरी। नेपाली समाजमा एक छोरा र एक छोरीलाई जैविक रूपमा मात्रै होइन सामाजिक र सांस्कृतिक रूपमा पनि खुसी र सुखी परिवार मानिन्छ। तर उनको यो खुसी ५६ सेकेन्डमै खोस्यो शनिबारको महाभूकम्पले। न्युरोडको बाराही ज्वेलर्समा काम गर्दै आएका उनी शनिबार बिदा भए पनि विवाहको लगनको कामले कारखाना गएका थिए। कारखाना पुगेर काममात्रै के थालेका थिए उनले भूकम्पले देशै हल्लायो। भूकम्प रोकिन नपाउँदै सबैभन्दा पहिला पत्नीको मोबाइलमा फोन गरे उनले। तर प्यारी पत्नीको स्वर सुन्न आतुर टुकबहादुरले \'तपार्इंले डायल गर्नुभएको नम्बरमा अहिले सम्पर्क हुन सकेन कृपया केही समयपछि पुनस् प्रयास गर्नुहोला\' भन्ने आवाजमात्र सुने। टेलिकमले भनेजस्तै धेरैपटक उनले पुनः प्रयास गरे। तर पत्नीको आवाज उनले सुन्न पाएनन्। फोन नलागेपछि उनी हतारहतार न्युरोडबाट हिँडेर डेरामा गए। जब डेरा भएको घरको हालत देखे, उनी सडकमै लडे। \'शनिबारदेखि आजमात्रै मैले होस पाएको छुु, तीनदिने काजकिरिया गर्न तयार भएर बसेका टुकबहादुरले शुक्रबार दिउँसो अन्नपूर्णसँग भने, \'मेरो पीडा र मैले भोगेको दुसख व्यक्त गर्ने कुनै शब्द नै छैन, म को हुँ, के गर्दै छु, के भएँ अझै पनि सपनाजस्तै लागिरहेको छ, अझैसम्म पत्याउनै सकेको छैन त्यो घटना।\' त्यो पाँचतले घर पूरै ध्वस्त छ। तर पनि उनले विश्वास गरेका छैनन्, ६ वर्षको छोरा निश्चल, १४ वर्षीया छोरी नेहा र ३५ वर्षीया पत्नी शर्मिला त्यही घरमा थिचिएका छन् भनेर। \'बाहिर कतै गएका छन्, आउलान् कि भनेर दायाँबायाँ धेरैपटक हेरेुं, उनले भने, \'तर कोही आएनन्, कहिल्यै नआउने गरी गएँ, मलाईमात्रै किन बचाएका होलान्।\' ध्वस्त घरको भुइँतलामा डेरा भएकाले उनले भग्नावशेषका सबै प्वालबाट चिहाउन थाले, छोरा, छोरी र पत्नीलाई। पत्नीलाई कपडाले नै चिने उनले। त्यसपछि उनी होसमा आउनै सकेनन्। उनको सानो परिवारका साथै मामा घर आएका भान्जा दीपेन्द्र र भतिजा प्रकाश पनि सोही घरमा थिचिएका थिए। उनीहरू पनि कहिल्यै नफर्कने गरी गए। पत्नीको स्वर सुन्‍न आतुर टुकबहादुरले फोनमा \'कृपया केही समयपछि पुनस् प्रयास गर्नुहोलाु भन्‍ने आवाजमात्र सुने। उनको पत्‍नीको आवाज सधेका लागि बिलाइसकेको थियो। गोंगबुचोकबाट करिब चार सय मिटर गणेशथान जाने बाटाको दाहिनेपट्टि अहिले बाटो हिँड्ने जोकोहीले पनि केहीबेर अडिएर भगनावशेष भएको सो घर हेरेर लामो सास फेर्छन्। त्यही घर हो जसले टुबहादुरको सबै खुसी खोस्यो र एक्लो बनायो उनलाई। पूरै परिवार गुमाएर एक्लो बनेका टुकबहादुरले वरिपरिका घर सग्लै रहँदा पनि आफैं बसेको घर किन भत्कियो भन्ने खोजबिन गर्न थालेका छन् अहिले। उनी न सिभिल इन्जिनियर हुन् न भूगर्भविद्। काठमाडौंका उच्च घरानाकाले ठूलाठूला पार्टीमा पहिरिएर आफ्नो सुन्तरता प्रदर्शन गर्छन्। उनलाई कति आनामा कति तले, कुन प्रविधिबाट कस्तो सिमेन्ट र डन्डी प्रयोग गर्नुपर्छ घर बनाउँदा भन्ने वैज्ञानिक ज्ञान पनि थाहा छैन। तर महानगरपालिकाजस्तो ठाउँमा पाँचतले त्यसमा पनि साढे तीन आनामात्रै जग्गामा पिल्लर नहाली घर बनाउन हुँदैन भन्ने सामान्यज्ञान भने छ उनलाई। \'सुरुमा हामीलाई पनि थाहा थिएन, तर अहिले बुझ्दा त्यति अग्लो घरमा पिलरै हालेको रहेनछु, उनले डेरा सरेकोमा पछुताउँदै भने, \'यो कुरा पहिला नै थाहा पाएको भएँ मेरो परिवार बचाउन सक्थें की।\' सरकारले काठमाडौं उपत्यकामा पिल्लरबिनाको घर बनाउन अनुमतिनै दिँदैन। घर बनाउनुअघि नक्सा पास गर्नुपर्छ। नक्सा पास गर्न जग्गाअनुसार कति तले कस्तो घर बनाउने भन्ने सबै कागजात नगरपालिकामा बुझाउनुपर्छ। तर १७ जनाको ज्यान लिएको सो घर महानगरपालिकाले तोकेको मापदण्डविपरीत बनेको रहेछ( बिनापिल्लर। घरधनी लक्ष्मण श्रेष्ठले भाडा खानकै लागि मापदण्ड पूरा नगरी पाँच तला ठडाएका रहेछन्। \'ज्यानमारा घरबेटीले धेरै परिवारलाई टुहुरो बनायो\' पीडैपीडामा टुकबहादुरले आक्रोश पोखे, \'यति ठूलो शोकलाई न भौतिक र आर्थिक क्षतिपूर्तिले राहत दिनसक्छ न कानुनले न्याय नै दिन सक्छ।\' टुकबहादुरका परिवारसहित सोही भवनमा पुरिएर १७ जनाले ज्यान गुमाए। तर अझै चारजनाको शव निकाल्न सकिएको छैन। पिलरै नहाली यो घर कसरी बन्यो भनेर स्थानीयले खासखुस गर्न थालेपछि घरधनी अहिले सम्पर्कमा छैनन्।