जतिबेला पनि निद्रा लागिरहन्छ ? यी हुन सक्छन् कारण

काठमाडौं । दिनभर लगातार निद्रा लागिरहनु केवल कम निदाएको कारण मात्र नहुन सक्छ। पर्याप्त समय सुत्दा पनि सधैं थकान, आलस्य र निद्रा महसुस भइरहेमा त्यसले शरीरमा कुनै स्वास्थ्य समस्या लुकेको संकेत गर्न सक्छ।

१. शरीरमा पानीको कमी

पर्याप्त पानी नपिउँदा शरीरमा निर्जलीकरण (डिहाइड्रेसन) हुन्छ। यसले शरीरका तन्तुहरूमा अक्सिजन र पोषक तत्त्वको आपूर्ति प्रभावित बनाउँछ, जसका कारण थकान र निद्रा लाग्ने समस्या देखिन सक्छ।

२. पोषक तत्त्वको अभाव

फलाम, भिटामिन बी–समूह तथा अन्य आवश्यक पोषक तत्त्वको कमी हुँदा शरीरमा ऊर्जा उत्पादन घट्छ। विशेषगरी रक्तअल्पता (एनिमिया) भएका व्यक्तिमा अत्यधिक थकान र निद्रा लाग्ने समस्या बढी देखिन्छ।

३. शारीरिक गतिविधिको कमी

नियमित व्यायाम वा शारीरिक गतिविधि नगर्दा शरीरको मेटाबोलिज्म सुस्त हुन्छ। मांसपेशी कमजोर बन्दै जाँदा शरीरमा ऊर्जा स्तर घट्छ र दिनभर आलस्य तथा निद्रा लाग्न सक्छ।

४. खराब निद्रा बानी

राति अबेरसम्म मोबाइल, टेलिभिजन वा अन्य स्क्रिन प्रयोग गर्ने, अनियमित समयमा सुत्ने–उठ्ने बानीले निद्राको गुणस्तर बिगार्छ। पर्याप्त समय ओछ्यानमा बिताए पनि शरीरले आवश्यक आराम पाउन सक्दैन।

५. तनाव र चिन्ता

मानसिक तनाव, चिन्ता वा डिप्रेसनका कारण निद्रा प्रभावित हुन सक्छ। यस्तो अवस्थामा राति राम्रोसँग निदाउन नसक्दा दिनभर थकान र निद्रा लाग्ने समस्या देखिन्छ।

६. स्लीप डिसअर्डर

स्लीप एपनिया, अनिद्रा (इन्सोम्निया) वा रेस्टलेस लेग सिन्ड्रोम जस्ता निद्रासम्बन्धी समस्याले रातभरको निद्रा अधुरो बनाउँछन्। व्यक्ति लामो समय सुतेजस्तो लागे पनि शरीरले पर्याप्त विश्राम पाउँदैन, जसका कारण दिनभर निद्रा लागिरहन्छ।

कहिले चिकित्सकलाई देखाउने ?

यदि:  दिनभर अत्यधिक निद्रा लाग्ने समस्या लामो समयदेखि छ, काम, पढाइ वा दैनिक जीवन प्रभावित भइरहेको छ, घुर्ने, सास रोकिने वा राति पटक–पटक ब्युँझिने समस्या छ, अत्यधिक थकान, चक्कर वा कमजोरी पनि महसुस हुन्छ, भने चिकित्सकसँग परामर्श लिनु उपयुक्त हुन्छ।

निरन्तर निद्रा लागिरहनु सामान्य थकान मात्र नभई शरीरले दिएको स्वास्थ्यसम्बन्धी चेतावनी पनि हुन सक्छ। त्यसैले पर्याप्त निद्रा, सन्तुलित आहार, नियमित व्यायाम र तनाव व्यवस्थापनमा ध्यान दिन आवश्यक छ।