दसैँमा बाघ कुरेरै रात बिताउनुपर्ने भूकम्पपीडितको बाध्यता

सिन्धुपाल्चोक । राहतमा पाएको जस्ताले बनाएको साना टहरामा दुःख सुखले यस वर्षको दसैँ मनाउन बाध्य भएका छन् – भूकम्पबाट सबैभन्दा बढी पीडित यहाँका ८० हजार घरपरिवार । गत वैशाख १२, १३ र २९ गतेका भूकम्प र त्यसपछिका परकम्पले जिल्लाका प्रायः सबै घर क्षति पु¥याएको थियो । अस्थायी टहरा बनाएर गुजारा गर्दै आएकाहरु वर्षा लगत्तै महान् चाड विजयादशमी आएकाले टहरामै जे जस्तो अवस्थामा छ त्यसरी नै  दसैँ मनाउनुपरेको पीडितको गुनासो छ । अठसट्ठी गाविस तथा  मेलम्ची र चौतारा गरी दुईवटा नगरपालिका रहेको सिन्धुपाल्चोकमा भूकम्पले ८० हजार घर पूर्णरुपमा नष्ट भएको जिल्ला प्रशासन कार्यालयले जनाएको छ । ‘पूर्णरुपमा घर भत्किएका ८० हजार परिवारलाई प्रारम्भिक राहतस्वरुप  रु १५ हजार बाँडिसकेका छौँ, केहीको निवेदनमाथि थप छानबिन भइरहेको छ’ – प्रमुख जिल्ला अधिकारी बलभद्र गिरीले भने । भूकम्पपछिको पहिलो वर्षको दसैँमा पेट्रोलियम पदार्थको चरम अभाव हुँदा थप पीडा भोग्नुपरेको दुर्गम गाउँवासीको दुःखेसो छ । भूकम्पको क्षति, पूर्वाधार बिनाको नगरपालिकामा बसेर संविधान घोषणा भएको महिनादिनमा मनाइएको दसैँ इन्धन अभावले आफन्तकहाँ जानै नसकिने समस्याबाट गुज्रनुपरेको मेलम्ची क्षेत्रका स्थानीयवासीले गुनासो पोखे  । काठमाडौँ नजिकैको यो आकर्षक गन्तव्यमा भूकम्पले पु¥याएको क्षतिका कारण  आफन्त गुमेका घरपरिवारमा  दसैँ मनाइएन । सय वर्षको अन्तरालमा आउने गरेको ठूलो भूकम्प वैशाख १२ गतेको ह्याङ अझै रहेकाले दसैँ खल्लो भएको नेपाल पत्रकार महासङ्घ सिन्धुपाल्चोकका अध्यक्ष युवराज पुरी बताउछन् । भूकम्पले मरेका आठ हजार ९०० मध्ये यस जिल्लामा मात्र तीन हजार ५६२ को ज्यान लिएको थियो । १५ हजार ७३ जना घाइते भएकामा गम्भीर घाइते अझै उपचाररत रहेको जिल्ला प्रशासन कार्यालयले जनाएको छ । भूकम्पले घर नभएपछि यो वर्ष अधिकांश जिल्लावासीकहाँ रात बस्ने गरी टीका थाप्ने पाहुना आएनन् । आवासको पीडा बुझेका पाहुना टीका लगाएर फर्किएका थिए । सबैको समस्या उस्तै भएकाले पाहुनालाई रात बस्नेगरी जाँदा अप्ठ्यारो हुन्छ भन्ने मर्म बुझेर दसैँमा रात बस्ने पाहुना नआएको अनुभव चौताराका कमलचरण श्रेष्ठको छ । जिल्लाको मध्यपश्चिमी भेगस्थित नवलपुर गाविसमा भूकम्पले घर र गोठ भत्किएका स्थानीयवासीलाई बाघले दुःख दिएको गुनासो गरेका छन् । ‘दसैँको मुखमा टहरा बनाएर पालेको कुखुराको खोरमा बाघ आएपछि गोठालो लागेरै महान् चाड मनाउनुपर्ने अवस्था आएको छ‘ – स्थानीयवासी पुष्पराज खनालले भने । बाघको आक्रमणबाट भूकम्पले गोठ भत्किई टहरामा बाँधिराखेको गाईभैँसी र बाख्रा खान खोजेकाले गाउँवासी बाघ कुरेरै रात बिताउनुपर्ने बाध्यताबाट समेत पीडित हुनुपरेकाले यो वर्षको दसैँ थप खल्लो भएको स्थानीयवासीको गुनासो छ । बाघले केही गोठमा पसेर गाईका बाच्छा र बाख्रा खाएकाले भूकम्पको घाउमा खाटा बस्न नपाउँदै अरु पीडा सहनुपरेको यो भेगका गाउँलेले सुनाए । भूकम्पले थलिएका जिल्लावासी इन्धन अभावपछि सिर्जना भएको बजारमा सामान नपाउने र पाए पनि धान्न नसकिने भाउबाट पनि पीडित हुन बाध्य हुनुप¥यो । इन्धन अभावले काठमाडौँ उपत्यका र आसपासका जिल्लामा जाने यात्रुलाई पनि यातायात पाउन समस्या भएको थियो । यात्रु छतमा र भित्र पनि कोचिएर जोखिमपूर्ण यात्रा गर्न बाध्य भएको दृश्य देखिन्थ्यो ।