४ हजार सुरक्षाकर्मी घरेलु कामदार : १८ देखि २० घन्टासम्म काम

काठमाडौं । उपत्यकामा कार्यरत जुनियर तहका प्रहरी कर्मचारीलाई पुनर्ताजगी गराउन आयोजित कार्यक्रममा एक जवान अनकनाउँदै उठे । निरन्तर ड्युटीबाट थाकेका तल्लो दर्जाका प्रहरीलाई ताजगी दिन म्युजिक थेरापीसँगै गुनासा निर्धक्क राख्ने छुट दिएको कार्यक्रममा उनले १८ देखि २० घण्टासम्म काम गर्नुपर्दा सुत्न नपाएको र परिवारलाई समय दिन नसक्दा छोडपत्र हुने अवस्था आएको गुनासो सुनाए । भने, ‘हाकिमसापहरूको घरमा काम गर्न बसेका केही साथीलाई मात्र ड्युटीमा ल्याउन सके पनि सुत्ने समय केही थपिन्थ्यो कि, पहल गरिदिनुपर्‍यो ।’ आजको कान्तिपुर दैनिकमा केपी ढुंगाना लेख्छन् – उनले लक्षित गरेका साथीहरू संगठनले नै बहालवाला र पूर्वसंगठनका अधिकारीलाई सहयोगीका रूपमा खटाएका प्रहरी कर्मचारी थिए, जसको औपचारिक संख्या नै करिब ४ सय पुग्छ । प्रधान कार्यालय स्रोतका अनुसार रेकर्डमै नरहने गरी राज्यले शान्ति सुरक्षामा खटिन तालिम दिएर दक्ष बनाएको थप ६ सय प्रहरी कर्मचारी शान्ति सुरक्षामा हैन आफ्नै संगठनका पहुँचवाला अधिकारीको घरका घरेलु सहयोगीको भूमिकामा कार्यरत छन् । त्यहाँ खटिएका प्रहरी अधिकारीले उनको गुनासो टिपोट त गरे, तर कार्यान्वयनको पत्तो छैन । नेपाली सेना र सशस्त्रभित्रको अवस्था पनि नेपाल प्रहरीको भन्दा भिन्न छैन । सुरक्षा चुनौती र पदीय मर्यादाको आवरणमा यी तीन संगठनका ४ हजार बढी सदस्यले तलब र रासन राज्यबाट लिए पनि काम भने संगठनका बहालवाला र पूर्वसाहेब तथा साहेबनीको सहयोगीका रूपमा छ । बहालवाला र पूर्वअधिकारीलाई संगठनले उपलब्ध गराएको सुविधाबारे संसदको सार्वजनिक लेखा समितिले चासो राखेपछि यी तीनवटै संगठनले पठाएको सूचीमा उल्लेखित अपुरो विवरणमै संगठनका सदस्यको दुरुपयोग छर्लंग हुन्छ । विशिष्ट व्यक्तिको सुरक्षा व्यवस्थापन कार्यविधि २०७० ले सुरक्षा संगठनका बहालवाला र पूर्वप्रमुखको सुरक्षाका लागि आवश्यक जनशक्ति खटाउने अधिकारी सम्बन्धित संगठनलाई नै सुम्पेको छ । औपचारिक विवरणमा उल्लेख भएअनुसार सेनाले महासेनानीसम्मलाई सहयोगी उपलब्ध गराएको छ । नेपाल प्रहरी र सशस्त्रका पहुँचवाला एसपी तहसम्मका बहालवाला र पूर्वअधिकारीले संगठनका सदस्यलाई घरेलु सहयोगी बनाएर घरमा राखेका छन् । तीनवटै संगठनले आफ्ना वरिष्ठ अधिकृतलाई सहयोगी दिन गृहको कार्यविधि टेकेका छन् । कार्यविधिअनुसार सुविधा दिन नसकिने पदका अधिकारीलाई कसैले आन्तरिक निर्णयलाई आधार बनाएका छन् त कसैले सुरक्षा चुनौतीलाई कारण देखाएका छन् । कान्तिपुरले प्राप्त गरेको सेनाको विवरणअनुसार उसले बहालवाला र पूर्वप्रधानसेनापतिसँगै महारथी, रथी, उपरथी, सहायक रथी, महासेनानीलाई ४ सय संगठनका सदस्य सहयोगीका रूपमा खटाएको छ । उसले चालक र बडिगार्डका रूपमा संगठनका सदस्यलाई सहयोगीका रूपमा खटाएको छ नै, त्योसँगै सवारी साधन र इन्धनको सुविधासमेत दिएको छ । सेनाको आधिकारिक विवरणअनुसार उसले पूर्वमहारथी अर्जुननरसिंह राणा, प्रज्वलशमशेर राणा, गडुलशमशेर राणा, धर्मपालबरसिंह थापा, प्याराजंग थापा, रुक्मांगत कटवाल, छत्रमानसिंह गुरुङ र गौरवशमशेर राणालाई ६ जनाको दरले ४८ सैन्य कर्मचारी खटाएको छ । स्वर्गीय आईजीपीलाई समेत दुई सहयोगी पहुँचका आधारमा संगठनको सदस्यको दुरुपयोग गर्न नेपाल प्रहरीका अधिकारी कम छैनन् । बहालवाला एसपीदेखी अवकाश पाएका एसएसपी तहसम्मका प्रहरी अधिकृतले संगठनका सदस्यलाई घरेलु सहयोगी बनाएका छन् । प्रधान कार्यालयले १४ जना पूर्वमहानिरीक्षकलाई ७० जना सहयोगी खटाएको छ । जीवित पूर्वआईजीपीलाई मात्रै हैन स्वर्गीय दिलबहादुर लामाको नाममा समेत २ जना प्रहरीलाई सहयोगीका रूपमा खटाइएको छ । पूर्वआईजीपी खडगजित बरालले ३ जना सहयोगी पाएका छन् । दुर्लभकुमार थापाका ४ सहयोगी छन् भने ध्रुवबहादुर प्रधानले एक नायब निरीक्षक र ६ जवान सहयोगी पाएका छन् भने ओमविक्रम राणाले पनि ६ जना नै । सशस्त्रबाट २ जना सहयोगी पाएका मोतीलाल बोहोराले प्रहरीबाट ३ सहयोगी पाएका छन् । हेमबहादुर सिंहले ४ जना सहयोगी पाएका छन् । हेमबहादुर गुरुङ, श्यामभक्त थापा, अच्युतकृष्ण खरेल, प्रदिप राणा, रमेशचन्द ठकुरी, रवीन्द्रप्रताप शाहले ५ सहयोगी लिएका छन् ।