राजधानीका सडकमा बल्दैनन् बत्ती

काठमाडौं । राजधानीका मुख्य चोकमा सवारी व्यवस्थापन सहज गर्न राखिएका ट्राफिकलाइट बल्न छाडेको पाँच वर्ष नाघेको छ । आजको नयाँ पत्रिका दैनिकमा खबर छ ०६७ मा उपत्यकाका चोकमा बिग्रिएका लाइट अझै बलेका छैनन् । जसका कारण ट्राफिक व्यवस्थापन मिलाउन ट्राफिक प्रहरीलाई हम्मेहम्मे पर्ने गरेको छ । बजेट नभएको भन्दै लाइट मर्मत हुन नसकेका हुन् । ‘लाइट नहुँदा ट्राफिक व्यवस्थापनमा किनै कठिन भइरहेको छ,’ महानगरीय ट्राफिक प्रहरी महाशाखाका डिआइजी जयबहादुर चन्द भन्छन्, ‘लाइटले काम नगर्दा धेरै जनशक्ति खटाउनुपरेको छ ।’ उपत्यकाको पुतलीसडक, सिंहदरबार, थापाथली, कालिमाटी, त्रिपुरेश्वर, दरबारमार्ग, केशरमहललगायतका स्थानमा रहेका ट्राफिकलाइट बिग्रिएका छन् । राजधानीका अरू धेरै मुख्य चोकहरूमा ट्राफिकलाइट नै छैनन् । ट्राफिक महाशाखाका प्रवक्ता एसपी पोषराज पोखरेलका अनुसार माइतीघरदेखि सूर्यविनायकसम्मको नयाँ सडकखण्डबाहेक अन्यन्त्र ट्राफिक प्रहरीले हात हल्लाएरै ट्राफिक व्यवस्थापन गर्नुपर्ने अवस्था छ । कार्यालय समयमा सर्वसाधारणले समेत जभाभावी बाटो काट्ने गर्दा मुख्य चोकहरूमा कतिपय अवस्थामा सवारी व्यवस्थापन ट्राफिकको नियन्त्रणबाहिर पुग्ने गर्दछ । ‘४० लाख सर्वसाधारण बस्ने देशको राजधानीमा हात हल्लाएर ट्राफिक व्यवस्थापन गर्नु अन्तर्राष्ट्रिय बेइज्जत हो,’ एक ट्राफिक अधिकृतले भने, ‘यसले अनुशासन उल्लंघन गर्ने प्रवृत्ति र दुर्घटना दुवै बढाएको छ ।’ उपत्यकामा नियमित चल्ने सवारीसाधनको संख्या मात्र आठ लाख पुगेको छ । हरेक वर्ष झन्डै एक लाखका दरले सवारीसाधन थपिने गरेको यातायात व्यवस्था कार्यालयको तथ्यांक छ । ट्राफिकलाइट मर्मतको काम सडक विभागको हो । तर, विभागले यसलाई प्राथमिकतामा राखेको छैन । सडक विभागले ट्राफिकलाइट मर्मत नगरेपछि ट्राफिक अधिकारीहरू विदेशी सहयोग खोज्न थालेका छन् । विभिन्न चोकमा जडान गरिएका बत्तीहरू जापान सरकारले सहयोग गरेको हो । तर, विदेशीले गरेको सहयोग पनि सदुपयोग हुन सकेन । ५० लाख रुपैयाँ भए उपत्यकाका सबैजसो चोकमा लाइट जडान हुनसक्छ । ‘एक लिटर पेट्रोलबराबर एक रुपैयाँ चालकहरूसँग एक महिना उठाइयो भने उपत्यकामा दुई करोड ५० लाख रुपैयाँ जम्मा हुन्छ,’ एक ट्राफिक प्रहरीले भने, ‘यदि सरकारले चासो दिएन भने त्यसरी पनि काम गर्न सकिन्छ ।’ ट्राफिकलाइट नहुँदा जामको समस्या पनि बढी भएकाले चालकहरूसँग त्यसरी थोरै–थोरै रकम उठाएर ट्राफिकलाइट जडान र मर्मत गर्न सकिने ट्राफिक प्रहरीहरू बताउँछन् । ललितपुरमा कुनै पनि स्थानमा ट्राफिकलाइट नरहेको ललितपुर ट्राफिकका प्रमुख इन्स्पेक्टर सीताराम हाछेथुले बताए । ‘रातो बत्ती बल्दा रोकिने र हरियो बल्दा अगाडि बढ्ने भनेर विद्यालयमा सिकाइन्छ,’ हाछेथु भन्छन्, ‘तर, त्यो देखाउनका लागि उदाहरणसमेत हामीसँग छैन ।’