सुर्खेत कारागारमा सुरक्षा चुनौती

सुर्खेत । अहिले सुर्खेतमा कारागारका कैदीबन्दीहरु आन्दोलनमा उत्रिएका छन् । नयाँ बन्ने संविधानमा आममाफीको व्यवस्था गरिनुपर्ने भन्दै उनीहरुले आन्दोलन थालेका हुन् । आन्दोलनमा उत्रिएका उनीहरुले बेलाबेलामा चर्का नारा लगाउँछन । अहिले उनीहरु रिले अनसनमा बसेका छन् । आफ्ना मागहरु पुरा नभए कडा आन्दोलन गर्ने चेतावनी दिइरहेका छन् । क्षमताभन्दा धेरै कैदीबन्दी भएको जीर्ण कारागारामा आन्दोलन भएपछि सुरक्षा चुनौती थपिएको छ । सुर्खेत कारागारको क्षमता २५ जनाको हो । यो कारागारमा अहिले एक सय ६४ जना कैदीबन्दी छन । जसमा २२ जना महिला, एक जना नावालिका र अन्य पुरुष रहेका छन् । क्षमता भन्दा पनि दशौं गुणा बढी कैदीवन्दी हुँदा पनि कारागारको सुरक्षामा चुनौति देखिएको छ । कैदीबन्दी क्षमताभन्दा धेरै हुँदा उनीहरुलाई पनि समस्या भएको छ तर त्यो भन्दा बढी सुरक्षा चुनौती रहेको छ । यस अघी पनि यही कारातारबाट सुरुङ खनेर कैदीबन्दी भागेका थिए जसको कारण जीर्ण कारागार थियो । समयमै कारागार भवन निर्माण गर्न नसक्दा जिल्ला कारागार सुर्खेतमा समस्या भएको छ । २५ जनाको क्षमता भए पनि १ सय ६४ जना कैदी/बन्दी हुँदा अहिले समस्या भएको छ । क्षमताभन्दा बढी कैदीरबन्दीहरू हुँदा कारागार व्यवस्थापनमा निकै समस्या आएको छ । कारागार प्रशासनले भवनको अभावका कारण निक्कै समस्या उत्पन्न भएको जनाएको छ । सुरक्षामा खटिएका प्रहरीहरुलाई पनि गलितो आवास नहुँदा समस्या हुने गरेको उनीहरुको गुनासो छ । विषेश गरी अहिले कारागारभित्र आन्दोलन चलिरहेकोले सुरक्षामा चुनौती देखिएको बताइएको छ । कारागारको सुरक्षाका लागि खटिएका प्रहरी हवल्दार खेमराज बिष्टले जीर्ण कारागारमा आन्दोलन चल्दा सुरक्षामा चुनौती थपिएको बताए । ‘‘ नयाँ कारागार भवन बनेको छैन,’ उनले भने–‘यो जीर्ण कारागारभित्र अहिले आन्दोलन भइरहेको छ, सुरक्षामा चुनौती छ ।’’ यस्तै उनले सुरक्षाकर्मीलाई बस्ने राम्रो आवास पनि नभएको बताए । सुर्खेतको कारागारमा कैदीबन्दी धेरै हुन थालेपछि  नयाँ भवन निर्माण गर्न थालिएको थियो तर उक्त भवन अहिलेसम्म पनि निर्माण हुन नसक्दा समस्याको समाधान हुन सकेको छैन । सरकारले कारागारलाई सुधारगृहका रूपमा विकास गर्ने अवधारणा ल्याएपश्चात नेपालका धेरै जिल्लामा कारागार भवन निर्माणको काम थालनी गरिएको थियो । त्यसैअनुसार वि.स. २०६६ सालमा काठमाडौँमा रहेको जेबी कन्स्ट्रक्सन कम्पनीले सोही वर्षको चैतसम्म भवन निर्माणको काम सक्ने गरी यो कारागारको ठेक्का लिएको थियो । तर, अहिलेसम्म पनि कम्पनीको मनपरी चलिरहेको छ । डिभिजन कार्यालयले पनि कडाइका साथ काम गराउन नसक्दा र कामको अनुगमन तथा मूल्याङकन नगर्दा अहिले समस्या उत्पन्न भएको छ । अहिले निर्माण कम्पनीले काम छोडिसकेको छ । कारागारको निवर्माणाधिन भवनको करिब सबै काम सकिएको छ । तर फिनिसिङ नगरेरै ठेकेदार काम छोडेर गएको कारागार प्रशासनले बताएको छ ।