चिनियाँ जहाज ‘सेतो हात्ती’

काठमाडौं । राष्ट्रिय ध्वजावाहक नेपाल वायुसेवा निगमसँग रहेका दुई थान चिनियाँ जहाजले जति आम्दानी गर्छन्, तिनलाई उडाउन आम्दानीको तीनगुणा बढी खर्च हुने गरेको खुलेको छ। आजको नागरिक दैनिकमा खबर छ– निगमसँग रहेको ५६ सिट क्षमतायुक्त ‘मोडर्न आर्क’ ९एमए–६०० ले एक वर्ष र १८ सिटे ुवाई १२–ईु जहाजले नौ महिनामा जति आम्दानीको तीन गुणाभन्दा बढी सञ्चालन र्च गराएको तथ्य नागरिकलाई प्राप्त भएको छ। २०७१ पुसबाट २०७२ पुससम्म एक वर्ष उडान गर्दा एमए–६० ले १४ करोड १० लाख ३० हजार ८ सय ११ रुपैयाँ आम्दानी गरेको थियो । त्यस्तै, वाई १२–ईले २०७१ माघबाट २०७२ कात्तिकसम्म नौ महिना उडान गर्दा १ करोड २२ लाख ८८ हजार १ सय रुपैयाँ आम्दानी गरेको थियो । यही एक वर्षमा एमए–६० उडाउन ४० करोड ५० लाख ९७ हजार २ सय ९३ रुपैयाँ र वाई १२–ई उडाउन ६ करोड ७५ लाख ६३ हजार ९ सय ४७ रुपैयाँ खर्च भएको छ । \'चिनियाँ जहाज उडाउन लागेको अन्य खर्च हिसाब नगरी हवाई इन्धनको खर्च हेर्दा पनि यी जहाज सेतो हात्ती हुन् भन्ने प्रस्ट हुन्छ\' निगमका एक उच्च अधिकारीले मंगलबार दुःखेसो पोखे, \'त्यही भएर चिनियाँ जहाज उडाउँदा पनि नउडाउँदा पनि हामी डुबिरहेका छौं । अब चीनबाट यस्तै थप चार थान जहाज पनि हाम्रै भागमा आउने तयारीमा छ । ती जहाज आउनु निगम ध्वस्त हुनु हो । सरकारले निगमलाई डुबाउने होइन उतार्नुप¥यो ।ु नागरिकलाई उपलब्ध तथ्यांकअनुसार एमए–६० ले एक वर्षमा १४ करोड १० लाख आम्दानी गरेको छ तर यसलाई उडाउन आवश्यक इन्धनमा १३ करोड ६ लाख खर्च भएको छ । त्यस्तै वाई १२–ईले नौ महिनामा १ करोड २२ लाख रुपैयाँ आम्दानी गरे पनि त्यति अवधिमा इन्धनका लागि मात्र १ करोड ४९ लाख खर्च भएको छ । त्यसैगरी, एमए–६० का लागि बिमाबापत १६ करोड ९३ लाख ६८ हजार ३ सय ८४, ल्यान्डिङ र पार्किङमा ६९ लाख ५७ हजार ५ सय ६८, चालकदलको खाना÷खाजा खर्च १ करोड १४ लाख ७२ हजार ४ सय ४५ र अन्य खर्च ८ करोड ६६ लाख ४१ हजार ३ सय ५१ रुपैयाँ खर्च भएको छ । वाई १२–ईका लागि बिमाबापत ४ करोड १९ लाख ७९ हजार ९ सय १२, ल्यान्डिङ र पार्किङमा १० लाख ६४ हजार ७ सय ७५ र चालकदलको खाना/खाजा खर्च ९५ लाख ९२ हजार २ सय ७० रुपैयाँ खर्च भएको छ । चिनियाँ जहाज आएपछि प्रशस्त आम्दानी गर्ने र बजार हिस्सा वृद्धि गर्ने व्यापारिक योजना बनाएको निगमले एक वर्षसम्म एमए–६० उडाएर नाफाको सट्टा उल्टै २६ करोड ४० लाख ६६ हजार ४ सय ८२ रुपैयाँ नोक्सानी बेहोरेको छ । यो दैनिक ७ लाख २३ हजार ४ सय ६९ रुपैयाँ हो । अर्को सानो जहाज वाई१२–ईको हाल झन् दयनीय रहेको छ । यो जहाज नौ महिनासम्म उडाउँदा निगमले ५ करोड ५२ लाख ७६ हजार रुपैयाँ नोक्सान बेहोरेको छ । यो भनेको दैनिक नोक्सानी २० लाख ४ हजार ७ सय २५ रुपैयाँ हो । \'आम्दानी र खर्चको हिसाब निकालेपछि दुइटै चिनियाँ जहाज व्यावसायिक रूपमा उपयुक्त नभएको निष्कर्ष व्यवस्थापनको थियो,\' सम्बद्ध अधिकारीले भने, \'त्यसपछि २०७२ फागुन १७ मा बसेको निगम सञ्चालक समितिको बैठकले पाँच सर्त पूरा भएमात्र व्यावसायिक सम्झौताअनुसार चिनियाँ जहाज सञ्चालन गर्न सकिने निर्णय गरेको थियो ।\'