कर्णालीमा खाद्य संकट यता चामल कुहिंदै

काठमाडौं । कर्णालीमा खाद्यान्न अभावमा खाद्यान्न संकट निम्तिरहँदा बंगलादेशले भूकम्पपीडितका लागि उपलब्ध गराएको चामल कुहिने अवस्थामा पुगेको छ । आजको अन्नपूर्ण पोष्ट दैनिकमा खबर छ– भूकम्पपीडितले अझै पनि खाद्यान्न अभाव बेहोर्दै आएका छन् । कर्णाली र भेरीका तीन जिल्लामा यस वर्ष ४० वर्षयताकै सबैभन्दा ठूलो खडेरी परेको छ । यी तीन जिल्लाका ४१ भन्दा बढी गाविसका बासिन्दा प्रत्यक्ष रूपमा खाद्यान्न अभाव झेलिरहेका छन् । खडेरीका कारण उत्पन्न खाद्यान्न संकट र अभावपछि कर्णालीका सयौं बासिन्दा रोजगारीका लागि भारतका विभिन्न सहर पसेका छन् । कर्णालीका बासिन्दा खाद्यान्न संकटको सामना गरिरहेका बेला भूकम्पपीडितका लागि बंगलादेशबाट आएको ७८ हजार क्विन्टल चामल कुहिने अवस्थामा पुगेको हो । नेपाल खाद्य संस्थानको काठमाडौं थापाथलीस्थित सदर गोदाममा १६ हजार तीन सय ८६ क्विन्टल चामल कुहिने अवस्थामा छ । यसैगरी संस्थानको बिर्तामोड गोदाममा ६१ हजार चार सय ३३ क्विन्टल र सिरहाको लाहान गोदाममा चार सय ७० क्विन्टल चामल बिग्रने अवस्थामा छ । बंगलादेश सरकारले भूकम्पपीडितका लागि राहतस्वरूप ९९ हजार नौ सय ८२ क्विन्टल उसिना चामल सरकारलाई गत वैशाख र जेठमा उपलब्ध गराएको थियो । त्यसमध्ये संस्थानले जिल्ला प्रशासन कार्यालयको मागअनुसार अहिलेसम्म भूकम्प प्रभावित २५ जिल्लामा २१ हजार ६ सय ९१ क्विन्टल चामल वितरण गरेको छ । बाँकी ७८ हजार क्विन्टल चामलको माग नआएकाले गोदाममै कुहिने अवस्थामा थन्किएको छ । सरकारले प्राप्त गरेको चामल केन्द्रीय दैवीप्रकोप समितिलाई जिम्मा लगाइएको थियो । समितिले चामल खाद्य संस्थानका विभिन्न गोदाममा राखेको छ । थापाथलीस्थित गोदाम प्रमुख मोहन चन्दका अनुसार बंगलादेशले उपलब्ध गएको चामल अहिले नकुहिए पनि करिब कुहिने अवस्थामा छ । ‘हामीकहाँ आएको चामल धेरै पुरानो भइसक्यो’, चन्दले भने, ‘बंगलादेशले पनि तत्कालै चामल प्रशोधन गरेर पठाएको होइन होला ।’ उनका अनुसार माथिबाट कुनै आदेश नआएकाले चामल हालसम्म थन्किएको हो । संस्थानका महाप्रबन्धक शिवहरि श्रेष्ठले पनि मन्त्रालयबाट कुनै निर्देशन नआएकाले चामल थन्किएको बताए । उनले भने, ‘चामल व्यवस्थापनबारे मन्त्रालयमा पटकपटक पहल गर्दा पनि अहिलेसम्म कुनै निकास दिइएको छैन । यसका कारण चामल थन्किएको छ ।’ आपूर्ति मन्त्रालयका प्रवक्ता दीपक सुवेदीले भने संस्थानको लाचारीपनका कारण राहतको चामल थन्केर बिग्रिने अवस्थामा पुगेको बताए । उनले चामलको तत्कालै व्यवस्थापन गरेर सदुपयोग गर्न संस्थानका महाप्रबन्धक श्रेष्ठलाई पटकपटक बोलाएर निर्देशन दिए पनि हालसम्म सदुपयोग हुन नसक्नु दुःखद भएको बताए ।