भारतलाई चिढ्याउँदै ओली चीन भ्रमणमा !

काठमाडौं । उपप्रधान तथा परराष्ट्रमन्त्री कमल थापाको चीन भ्रमण प्रधानमन्त्री केपी ओलीको आगामी चीन भ्रमणको तयारीअनुरूप भएको खुलेको छ । आजको कान्तिपुर दैनिकमा खबर छ–अहिले नै तयार भएका कतिपय विषय छलफलका रूपमा राख्दै आगामी वर्ष ९सन् २०१६० को सुरुवातमा नै हुने सरकार प्रमुखस्तरको भ्रमणका क्रममा सम्झौता गर्ने भनिएपछि यो खुलासा भएको हो । तर २०१६ को कुन महिनामा प्रधानमन्त्रीस्तरको भ्रमण हुने स्पष्ट पारिएको छैन । चीनले नेपालसँगको सम्झौता नेपालको राजनीतिक सहमतिमा गर्न खोजेका कारण नहतारिएको पनि अधिकारीहरूले बताए । अहिलेको अवस्थामा नेपालमा राजनीतिक सहमति नभएकोप्रति लक्षित गर्दै चिनियाँ नेता र अधिकारीले कार्यकारीस्तरमा कतिपय सम्झौता गर्न सकिने परराष्ट्रमन्त्री थापालाई बताएका छन् । थापाकै भ्रमणका क्रममा स्वतन्त्र व्यापार सम्झौता (एफटीए), द्विपक्षीय लगानी तथा सुरक्षण सम्झौता (बिप्पा) लगायतका सम्झौता गर्ने तयारी नेपालको थियो । तर चीनले यसमा थप अध्ययन गर्ने र दीर्घकालीन हितमा उपयोगी बनाउने भनेपछि नेपालले आस गरेको स्वतन्त्र व्यापार सम्झौता (एफटीए), द्विपक्षीय लगानी तथा सुरक्षण सम्झौता (बिप्पा), पारवहन तथा व्यापार सम्झौता र इन्धन आयात सम्झौतामा हस्ताक्षर हुन सकेन । ती सम्झौता गर्ने कुरामा दुवै देशबीच राजनीतिक तहमा सहमति जुटेको छ । चीनले यो विषयलाई कार्यकारीस्तरमा नै टुंग्याउन लागेकाले अहिले सम्झौता नभएको एक अधिकारीले बताए । ुयो भ्रमणले आगामी दिनमा द्विपक्षीय हितका लागि गर्ने कार्यको धेरै आधार तयार गरेको छ । सम्झौताभन्दा पनि त्यसका लागि बनाइने आधार निकै महत्त्वपूर्ण रहन्छ । त्यो तय भएको छ । अहिलेसम्मको सम्बन्धका बारेमा खुलेर छलफल भएको छ भने नेपाललाई परेको समस्या पनि स्पष्ट राखिएको छ\' चीनका लागि नेपाली राजदूत डा. महेश मास्केले कान्तिपुरसँग फोनमा भने, ुनेपाल र चीनबीचको सम्बन्धमा केही अलमल भए पनि यो स्पष्ट पार्ने काम दुवै पक्षबाट भएको छ । यस अर्थमा भ्रमण सफल र सार्थक भयो । सम्बन्धलाई माझ्न यो स्तरको भ्रमण आवश्यक छ । आशा गरौं छिट्टै प्रधानमन्त्रीस्तरको भ्रमण हुनेछ ।\' चिनियाँ पक्षले ती सबै विषयमा अध्ययन गरेर सम्बन्धित निकायबाट छलफल गरेर टुंगोमा पुग्ने स्पष्ट पारेको छ । यो भ्रमणमा हुने र गर्ने तयारीसहित गएको नेपाली टोलीलाई चीनले आश्वस्त पार्दै नेपालको सार्वभौमिकता र असजिलो पर्दा चीन सधैं नेपालको साथमा रहँदै आएको र रहने स्पष्ट पारेको सहभागीले बताए । करिब तीन दशकअघि तत्कालीन राष्ट्रपति देङ सियाओ पिङको भ्रमणका क्रममा संयुक्त लगानीको प्रस्ताव चीनले राख्दा नेपालले बेवास्ता गरेपछि चीन नेपालसँगको व्यापार र लगानीमा झस्कने गरेकाले यसको अध्ययनमा चीन जुटेको हुन सक्ने सहभागीले नै बताए । इन्धनको विषयमा चीनभित्रै पनि लामो बहस भएकाले अहिले नै सम्झौता गर्ने तहमा नपुगेको हो । कर छुट र ट्रान्सपोर्टमा पर्न सक्ने समस्याबारेमा चीन अझ स्पष्ट हुन सकेको छैन । त्रिभुवन विश्वविद्यालय अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध तथा कूटनीतिक विभाग संयोजक डा। खडग केसीले यो भ्रमणमा नेपालको तयारी नपुगेको बताए । चीनसँग समग्र कुराकानी राम्रो भए पनि सम्झौताको तयारी अपुग रहेको बताए ।